Visegrad-landen willen economische steun voor Oekraïne

Tsjechië, Hongarije, Polen en Slovakije hebben opgeroepen om snel economische steun te verlenen aan Oekraïne. Politieke stabiliteit in dat land is volgens hen afhankelijk van een stabilisering van de Oekraïense economie. Die economie dreigt onderuit te gaan als er niet snel buitenlandse hulp komt.

De vier landen -alle lid van de Europese Unie- hebben nauwe economische contacten met Oekraïne. Drie ervan grenzen aan die staat en ze hebben dus veel belang bij het vermijden van de totale chaos in Oekraïne.

Op een bijeenkomst in de Hongaarse hoofdstad Boedapest hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van de vier Visegrad-landen alle politieke groepen in Oekraïne opgeroepen tot een dialoog met de nieuwe machthebbers in Kiev. 

De Visegrad-landen vragen de internationale gemeenschap om snel op te treden om "de soevereiniteit, de onafhankelijkheid, de eenheid en de territoriale integriteit van Oekraïne te behouden". 

De sleutel daartoe is volgens de vier landen een omvangrijke internationale economische en financiële steun voor Oekraïne. Het vermijden van de economische ineenstorting van het land is essentieel voor de stabiliteit van de hele regio, vinden ze. 

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski wil wel dat eventuele hulp met strikte controle van het IMF gebeurt. Dat moet vermijden dat veel van dat geld via corruptie afgeroomd wordt, een oud zeer in Oekraïne. Bovendien heeft het land in het verleden hulp gekregen van het IMF in ruil voor hervormingen, maar die werden slecht of soms nooit uitgevoerd.

AP2014

De Visegrad-groep of V-4 werd in 1991 opgericht na de val van het communisme en de Sovjetinvloed in Oost-Europa. De groep werkt binnen de EU aan samenwerking inzake energie en veiligheid en is voorstander van een partnerschap met landen zoals Oekraïne en Rusland.

"Oekraïne heeft 35 miljard dollar nodig"

Vanochtend had de nieuwe Oekraïense minister van Financiën Joeri Kolobov gezegd dat zijn land de volgende twee jaar 35 miljard dollar buitenlandse hulp nodig heeft om economisch overeind te blijven.

Kolobov vraagt dan ook dat er snel een internationale donorconferentie voor Oekraïne wordt bijeengeroepen en hoopt daarbij vooral op westerse noodkredieten. 

De Verenigde Staten, de Europese Unie, maar ook Canada, Japan en Turkije zouden bereid zijn om een duit in het zakje te doen, net als het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Ook Rusland en China zouden bij die conferentie betrokken worden, maar die zijn wellicht niet zo happig om het nieuwe regime in Kiev te hulp te schieten.

Moskou had de afgezette president Viktor Janoekovitsj een krediet van 15 miljard dollar aangeboden en een verlaging van de aardgasprijzen, maar daarvan is slechts drie miljard uitbetaald.

Volgens het Institute for International Finance (IFF), dat 450 van de grootste banken ter wereld groepeert, zijn de Oekraïense valutareserves in een maand tijd teruggevallen van 16 tot 12 miljard dollar. Dit jaar zou Oekraïne 25 miljard dollar nodig hebben om schulden terug te betalen. Het doembeeld van een bankroet is dan niet ver meer.

Risico's van economische oorlogvoering

Oekraïne zit in een diepe economische crisis. Het land is erg afhankelijk van Russisch aardgas, maar tegelijk ook van uitvoer van industriële producten naar de EU. De staatskas is leeg, de kredietratings stellen niets voor en de reserves aan buitenlandse valuta nemen snel af.

De economie van het land is erg inefficiënt en erg corrupt. Het bbp is nu zelfs kleiner dan bij de onafhankelijkheid in 1991. Ter vergelijking: toen was de Poolse economie net iets kleiner dan die van Oekraïne. Nu is de Poolse economie ongeveer twee keer zo groot.

Daarom kan Rusland economische druk uitoefenen op Oekraïne, maar ook dat houdt risico's in. Oekraïne heeft veel schulden in Rusland en als het land bankroet gaat, dreigt Moskou tientallen miljarden dollars te verliezen. Er is ook een betalingsachterstand van 3,3 miljard dollar van Oekraïne aan het Russische gasconcern Gazprom. De beurskoers van Gazprom staat dan ook onder druk.