Zambiaanse ex-president Kaunda in het ziekenhuis

In Zambia is gewezen president Kenneth Kaunda in het ziekenhuis opgenomen. Kaunda heeft 27 jaar land over het land geregeerd en was lange tijd een van de belangrijkste leiders van Afrika.
AFP PHOTO/MARCO LONGARI2013

Volgens ziekenhuisbronnen in de Zambiaanse hoofdstad Lusaka is de 89-jarige Kaunda oververmoeid. De televisie heeft beelden getoond van de man die lachend bezoekers ontvangt. Hoe ernstig de situatie is, is niet duidelijk.

Kenneth Kaunda was in de jaren 50 en 60 een van de voorvechters van de onafhankelijkheid van de Afrikaanse staten tegenover de Europese kolonisatoren. Hij leidde een campagne van burgerlijke ongehoorzaamheid tegenover het Britse en blanke bestuur in wat toen nog Noord-Rhodesië heette.

In 1964 werd hij de eerste president van Noord-Rhodesië, dat voortaan Zambia zou heten. Meer dan 27 jaar lang zou Kaunda president zijn. Hij begon een grote campagne van onderwijs en nationaliseringen van buitenlandse bedrijven, vooral dan in de kopermijnen die 95% van de uitvoer van Zambia uitmaakten.

Kaunda was net zoals Nkwame Nkrumah in Ghana of Julius Nyerere in Tanzania een voorstander van wat "Afrikaans socialisme" genoemd werd. Hij speelde een belangrijke rol in de beweging van "niet-gebonden landen", die in de Koude Oorlog niet wilden kiezen tussen Oost en West en was voorzitter van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, de voorloper van de Afrikaanse Unie.

In eigen land schakelde Kaunda echter steeds meer politieke tegenstanders uit en werd zijn bewind alsmaar repressiever en autoritairder. Economisch ging Zambia vrijwel geheel onderuit.

Dat leidde tot onrust en in 1991 schreef Kaunda vrije verkiezingen uit die werden gewonnen door zijn tegenstander Frederick Chiluba. Dat was het einde van het regime-Kaunda.

1975 AP