"Ga Rusland niet om militaire steun vragen"

Viktor Janoekovitsj, de verdreven president van Oekraïne, heeft voor het eerst in bijna een week een publiek teken van leven gegeven. Janoekovitsj gaf vanuit Rostov aan de Don, een Russische stad nabij de grens met Oekraïne, commentaar op de recente gebeurtenissen in zijn land. Hij zei onder meer dat hij gedwongen werd om zijn land te verlaten. Maar hij benadrukte: "Ik ben niet van plan om militaire steun te vragen."

Volgens Janoekovitsj werd hij bedreigd en moest hij daarom het land verlaten. Maar hij verzekerde dat hij niet gevlucht was. "Ik ben gewoon naar Charkov vertrokken." Hij zei dat hij "de strijd voor de toekomst van Oekraïne" zou voortzetten. Janoekovitsj sprak de journalisten toe tegen een achtergrond van Oekraïense vlaggen.

Janoekovitsj wees met een beschuldigende vinger naar het Westen. "De crisis in Oekraïne is het resultaat van het onverantwoordelijke beleid van het Westen dat tegemoetgekomen is aan de betogers op het Onafhankelijkheidsplein. Daardoor is Oekraïne nu in handen van de jonge neofascisten."

Janoekovitsj zei ook dat hij zich verraden voelt door het Westen dat de rol van bemiddelaar opnam bij de gesprekken over een bestand met de oppositie. "Ik had vertrouwen in het fatsoen van de westerse bemiddelaars toen ik de vredesovereenkomst ondertekende. Maar het resultaat was wetteloosheid, terreur, anarchie en chaos."

De huidige machthebbers noemde hij een "bende radicalen, fascisten en nationalisten".

"Oekraïne moet één en onverdeeld blijven"

Over het Oekraïense parlement was hij kort. "Het parlement is onwettig en stemt onder druk van de militanten op Maidan." Janoekovitsj uitte voorts de wens dat Oekraïne één en onverdeeld moet blijven. De gebeurtenissen op de Krim zijn volgens hem een natuurlijke reactie op de machtsgreep in Oekraïne. En hij benadrukte: "De Krim moet een autonoom deel van Oekraïne blijven."

Janoekovitsj zei met klem dat hij geen militaire steun zou vragen van Rusland. Hij zei dat hij na zijn vertrek uit Oekraïne geen ontmoeting had gehad met president Vladimir Poetin, enkel telefonisch contact, maar dat ze wel afgesproken hadden om elkaar te ontmoeten. Janoekovitsj zei wel dat hij verbaasd was door diens stilzwijgen. "Rusland kan in dit verhaal geen toeschouwer zijn."

"Geen schuld aan bloedvergieten"

Op de vraag van een journalist of hij zich beschaamd voelde over de crisis in zijn land, antwoordde hij bevestigend. Maar hij beloofde om naar zijn land terug te keren zodra zijn veiligheid er kon worden gegarandeerd. Hij zei wel dat hij niet zou deelnemen aan de "illegale" presidentiële verkiezingen op 25 mei.

De verdreven leider weigerde echter verantwoording af te leggen voor het bloedvergieten op het Onafhankelijkheidsplein. "De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de demonstranten. Ik heb de politie nooit de opdracht gegeven om op hen te schieten."

Over zijn politiek rivale en oud-premier Joelija Timosjenko zei hij dat hij haar nooit kwaad had willen doen, maar dat het door haar getekende gascontract met Rusland voor meer dan 20 miljard dollar schade had berokkend.

Oostenrijk bevriest tegoeden

Net nu raakte ook bekend dat Oostenrijk de banktegoeden van Janoekovitsj, zijn zoon en 16 andere voormalige Oekraïense hoge functionarissen heeft bevroren.

De Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Martin Weiss zei dat hij de beslissing had genomen om te voorkomen dat Janoekovitsj, in afwachting van een beslissing van Europa, geld zou afhalen van zijn rekeningen. Het is niet duidelijk om hoeveel geld het gaat. Janoekovitsj zelf ontkende vandaag overigens dat hij geld op Oostenrijkse rekeningen heeft.