Goesting - Carl Devos

Het 3D-plan van CD&V kan een heilzaam effect hebben. Niet enkel voor CD&V zelf, maar voor de kwaliteit van het debat in aanloop naar 25 mei. Wie het nu over niets laat gaan, getuigt voortaan van slechte wil. Dat zou niet voor het eerst zijn. Deze inhoudelijke injectie volgt ruim een maand op die van het befaamde N-VA-congres, waar toen te weinig mee werd gedaan. De bijdrage van het SP.A-congres raakte dan weer ondergesneeuwd door jammerlijke bijkomstigheden.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Dat de congresteksten van N-VA meer inhoudelijke discussie verdienden dan de lachwekkende kabouterstrijd is onmiskenbaar. Als sommige voorstellen – bv. de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkering – al besproken werden, dan vaak via schrikbeelden, niet via een grondige studie over hun mogelijke effecten. Soms zette N-VA daar ook zelf toe aan, met radicale voorstellen over de afbouw van de staatsschuld op 25 jaar, besparingen in de sociale zekerheid van 15 miljard of de stelling dat “de toepassing van de nominale Moesen-norm een hoeksteen is” van haar sociaal-economisch programma, aldus Johan Van Overtveldt en Steven Vandeput op de partijwebsite. De nominale Moesen-norm wil zeggen dat “geen enkele verhoging van de overheidsuitgaven, ook niet ter compensatie van de inflatie”, al zullen sommige stijgingen mogelijk zijn die dan wel elders gecompenseerd moeten worden. Die Moesen-norm is een gedroomde boksbal voor alle tegenstanders.

In de N-VA-congresteksten zaten dus heel wat fundamentele maatschappijkeuzes. Daarover is nochtans minstens een even interessante discussie mogelijk als een miljardendebat n.a.v. een of ander sociaal-economisch voorstel. Maar we zijn dat precies wat verleerd. Pragmatiek en evidence based politics lijkt meer van deze tijd.

Bovendien werden nogal wat voorstellen in de N-VA-teksten achteraf door de partij als een soort ideale wereld omschreven. Samen met het feit dat niemand graag de voorstellen van N-VA groter wou maken dan ze waren, dat eind januari wat vroeg is en dat ze soms onvoldoende concreet en uitgewerkt waren, zijn er wellicht nog redenen te bedenken waarom de N-VA-teksten niet hebben geleid tot een meer inhoudelijke discussie. Haar sociaal-economische teksten waren niet zo concreet als die van CD&V in haar 3D-plan. En dat laatste is belangrijk.

Een becijferd plan

Wat CD&V doet is zeer uniek tot uniek: een becijferd plan dat tegemoet komt aan het vaak terechte verwijt dat de financiering van beloften veelal blanco blijft, of hoogstens weggetoverd wordt met creatieve sluitposten. De partij zegt het graag zelf, maar het is daarom niet onjuist: ze zet de standaard. Ze geeft een voorzet. De anderen kunnen ook hun kaarten op tafel leggen. Het kan het debat alleen maar helpen en de politieke keuzes alleen maar duidelijker maken, als andere partijen het oneens zijn met onderdelen of het geheel van het 3D-plan. Waarom en wat stellen zij dan in de plaats? Wie al of nog geïnteresseerd is in het politieke debat kan zo beter geïnformeerd een keuze maken op 25 mei.

Toch is dit nog niet wat het zou moeten zijn. Niet enkel missen we een Rekenhof of Nationale Bank die de capaciteit heeft om dergelijke plannen grondig te analyseren, we moeten nog wachten tot eind april tot preciezere voorstellen bekend zijn die achter de miljardenblokken zitten die de partij in haar professionele voorstelling bracht. We kennen de ruwe blokkendozen, en die zijn concreter dan bij de anderen, maar ze blijven natuurlijk vaag tot zolang ze specifieker ingevuld worden. Het valt te begrijpen dat partijen niet zo vroeg al het poeder verschieten, maar het blijft jammer dat het debat zo lang nog wat geremd zal blijven en niet all the way kan gaan.

Er is duidelijk hard gewerkt aan dit plan. Dat niet zomaar in 48 uur te analyseren is. Het vergt bovendien heel wat expertise en niet enkel academische vakkennis om het plan kritisch tegen het licht te houden. CD&V maakt keuzes, want kiezen voor veel tegelijk is ook een keuze, die van een centrum- en volkspartij. Die van de christendemocraten. De keuzes zijn weinig verrassend (economische groei en sociale ontwikkeling) maar daarom niet minder betekenisvol. Dit is het werk van een ervaren beleidspartij die alle meters van het sociaal-economisch controlebord in het oog houdt en bedient, zonder het roer radicaal om te gooien, zonder avonturen. Een partij die het vertrouwen heeft om zoiets te presenteren en de anderen – vooral N-VA en Open VLD – durft uitdagen. Een partij die zelfs onder de 20% gepeild meer ambitie verbergt dan dat. Koen Geens zag de partij gisteren trouwens boven die 20% landen. Er zijn er nog die CD&V nu al de verrassing van de verkiezingen noemen. Wat uiteraard onmogelijk te voorspellen is.

Scherper uit de hoek

CD&V verliest geen woord aan het positief confederalisme, al lijkt dat voor velen ook bij N-VA vooral lippendienst, maar zal vooral op andere punten het verschil maken met N-VA. Die presenteerde scherpe teksten die weken later, tegen het congres van eind januari begin februari aan, verzacht werden om het anders-sociaal imago van de partij te illustreren. Zoals hier al vaak werd gesteld moet N-VA, om als anderspartij het verschil te maken, vaak scherper uit de hoek komen. Die scherpte maakt haar anders dan anders en dus aantrekkelijk, maar tevens zit voor anderen dan weer net daar het grootste gevaar van N-VA. Het beeld dat ook na het 3D-plan over CD&V ontstaat voelt helemaal anders aan dan dat over N-VA.

De voorziene verhoging van de sociale uitgaven – plus 2,5 miljard extra tegen 2019 – worden een van de voornaamste wapens in de strijd tegen N-VA. Voor CD&V mag het budget van de sociale zekerheid stijgen met 0,9% boven inflatie, naast de al bestaande engagementen die het budget in elk geval al met 14 miljard zal doen stijgen. Geen besparing van 15 miljard, geen nominale Moesen-norm. Dat zal een veel groter verschil maken voor de slag in het centrum dan welke vorm van confederalisme er straks moet komen.

De economen en andere specialisten, binnen en buiten de politiek, kunnen met de 3D-cijfers nu aan de slag. Die geven onmiskenbaar blijk van maatschappijkeuzes. Maar die zullen des te meer blijken als specifiekere voorstellen die cijfers concreter invullen. Gelukkig heeft de campagne nu al een kwalitatieve sprong voorwaarts gezet. Tenminste, als de goesting er deze keer wel is om het debat te voeren.

(De auteur is hoogleraar poltieke wetenschappen in Gent.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.