Hoe (on)menselijk is het terugkeerbeleid van De Block?

Maggie De Block (Open VLD) zette als staatssecretaris voor Asiel en Migratie ook zwaar in op de vrijwillige terugkeer. Toch haalde ze vooral het nieuws met onder meer de gedwongen terugkeer van Parwais Sangari en Navid Sharifi. Hoe menselijk was haar beleid?

Tot nu toe werd de vrijwillige terugkeer als laatste redmiddel beschouwd. Pas als alle andere procedures doorlopen waren, werden asielzoekers verzocht om het land te verlaten. Nu worden doorlopend informatiesessies over vrijwillige terugkeer gehouden in de asielcentra. De regering heeft daarvoor open terugkeercentra opgericht waar de vrijwillige terugkeer kan worden voorbereid.

Het aantal asielzoekers dat op die manier is teruggekeerd naar het land van herkomst, is de laatste jaren dan ook toegenomen. Er zijn ook steeds meer asielzoekers die met eigen middelen vrijwillig zijn teruggereisd. Als de vrijwillige terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers overigens niet lukt, dan wordt nog steeds gekozen voor gedwongen terugkeer.

Dat laatste wordt steeds vaker gebruikt voor de terugkeer van criminele illegalen. Er zijn momenteel nog verschillende onderhandelingen lopende over de terugkeerverdragen die moeten verzekeren dat illegalen die criminele feiten hebben gepleegd, ook effectief door hun land van het komst worden opgenomen én daar hun straf uitzitten.

Manyo, Sangari en Sharifi

De gedwongen terugkeer heeft veel stof doen opwaaien in de erg mediagenieke zaken van onder meer Parwais Sangari, Scott Manyo en Navid Sharifi. De drie jongemannen waren als minderjarige onbegeleide asielzoekers in België terechtgekomen, waren goed geïntegreerd, maar dreigden naar hun land van herkomst te worden teruggestuurd.

De Kameroense scoutsleider Manyo heeft intussen nog tot juni respijt gekregen om zijn school af te maken, maar de Afghanen Sangari en Sharifi zijn intussen effectief teruggestuurd naar Afghanistan. Dat laatste was geen probleem volgens de staatssecretaris, want de desbetreffende Afghaanse provincies gelden nu eenmaal als "veilig". Een uitspraak die koren op de molen was van critici.

Bovenstaande zaken stonden daardoor vrij snel symbool voor wat critici omschrijven als het "onmenselijke beleid" van De Block. Meer dan eens kwamen de afgelopen jaren ook uitgeprocedeerde asielzoekers in het nieuws met een hongerstaking in de vergeefse hoop toch een Belgische nationaliteit te verwerven. In het meest extreme geval naaide een asielzoeker zelfs zijn mond toe.

Daarnaast was er ook de symbolische voettocht van zo’n 300 uitgeprocedeerde Afghanen die maandenlang het land rondtrokken voor een verblijfsvergunning. De tocht hield zelfs even halt voor het huis van De Block in Merchtem, maar de staatssecretaris hield voet bij stuk. Door die "hardheid" kwam De Block wel erg consequent over in haar beleid, wellicht is ze mede daardoor uitgegroeid van vrij onbekende backbencher naar populairste politica van het land.

lees ook