Is de asielcrisis voorlopig voorbij?

Toen de regering-Di Rupo van start ging, woedde een heuse asielcrisis in ons land. Het departement was geen cadeau voor de onervaren Maggie De Block (Open VLD), de woorden asiel en crisis werden jarenlang in een adem genoemd. Toch kon ze het aantal asielaanvragen terugdringen.

Op het moment dat De Block zich volop op haar nieuw ambt stort, kampt het departement Asiel en Migratie met verschillende grote problemen. Er woedt dan al enkele jaren een heuse asielcrisis, het aantal asielzoekers lijkt jaar na jaar toe te nemen, de asielcentra kunnen de toestroom niet aan en de procedures slepen nodeloos lang aan.

In het regeerakkoord engageert de regering-Di Rupo zich ertoe om de asielprocedure aanzienlijk te versnellen, het moeilijker te maken om Belg te worden, voluit in te zetten op vrijwillige terugkeer en te investeren in ontradingscampagnes in de landen van herkomst. De Block lijkt een groot deel van die engagementen op relatief korte termijn ook te hebben uitgevoerd.

Zo is het aantal asielaanvragen de laatste jaren gevoelig gedaald van 25.479 asielaanvragen in 2011 over 21.463 aanvragen in 2012 naar 15.840 aanvragen in 2013. De Block lijkt hiermee de stijgende trend van de jaren daarvoor te hebben doorbroken. Terwijl in de meeste andere landen het aantal asielaanvragen in die periode wel is gestegen. Het aantal niet-begeleide minderjarige vreemdelingen is zelfs meer dan gehalveerd (981 in 2012 tegenover 468 in 2013).

Een deel van de daling kan verklaard worden door de ontradingscampagnes die De Block in het buitenland heeft gevoerd. "In 2012 werden informatiecampagnes gevoerd in Armenië, Rusland, Senegal, Guinee, Congo en Kosovo", meldt De Block in haar beleidsnota. "De campagnes hebben het aantal asielaanvragen uit deze landen doen afnemen."

Meervoudige asielaanvragen pieken

Toch is het niet allemaal goed nieuws wat de klok slaat. Er zou ook werk gemaakt worden van het ontmoedigen van de zogenoemde meervoudige asielaanvragen. Veel asielzoekers die geweigerd worden, dienen herhaaldelijk een nieuwe asielaanvraag in. Doordat die aanvragen opnieuw behandeld moeten worden, vergroten zij de werklast en daardoor ook de gemiddelde duur van de asielprocedure.

Het aantal meervoudige asielaanvragen is de laatste jaren toegenomen. In 2011 was zo’n 20 procent van het totale aantal asielaanvragen eigenlijk een herhaalde poging van iemand die eerder asiel geweigerd was. Een jaar later in 2012 was dat al 29 procent. Vorig jaar nog was dat al 36 procent. Ook in absolute cijfers stijgt het aantal meervoudige asielaanvragen van 5.149 in 2011 naar 5.647 in 2013.

De Block heeft daarvoor effectief een aantal maatregelen genomen. Zo is het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) pas sinds september vorig jaar bevoegd om herhaalde asielaanvragen al dan niet ontvankelijk te verklaren. Het is volgens de staatssecretaris op dit moment dan ook te vroeg om te oordelen wat de effectieve impact is van de maatregelen die ze genomen heeft.

lees ook