G7-top in Brussel vervangt G8-top in Rusland

De zeven belangrijkste westerse industrielanden en Japan nemen maatregelen tegen Rusland na de annexatie van de Krim. De geplande top van de G8 in Rusland in juni wordt geschrapt en vervangen door een top zonder Rusland in Brussel. Dat betekent dat Obama in juni wellicht weer naar ons land komt.

Na de nucleaire top in Den Haag zijn de leiders van de G7 vanavond bijeengekomen om de crisis in Oekraïne te bespreken. Vrij snel hebben VS-president Barack Obama, zijn Franse collega François Hollande en de premiers van Groot-Brittannië, Canada, Duitsland, Italië en Japan overeenstemming bereikt over de aanpak van Rusland. Ook EU-president Herman Van Rompuy en Commissievoorzitter José Manuel Barroso waren aanwezig, maar Rusland niet.

Het meest opvallende punt in de verklaring van de G7 is dat de geplande economische top van de G8 die in juni in de Russische stad Sotsji had moeten plaatsvinden, niet doorgaat. In de plaats komt een G7-top -dus zonder Rusland- in Brussel. Rusland wordt nog niet uit de organisatie gegooid, maar wel geschorst tot het zijn beleid tegenover Oekraïne wijzigt.

De G7 scharen zich ook achter de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne en roepen Rusland op om met Kiev te gaan praten en internationale bemiddeling toe te laten. Mocht Rusland verdere stappen nemen in de destabilisering van Oekraïne, komen er nieuwe sancties van de westerse landen.

Opvallend: de G7-landen willen ook werk maken van een collectieve energieveiligheid om de afhankelijkheid van sommige Europese landen van Russisch aardgas (en dus chantage) op te vangen.

Sfeer tot vlakbij het vriespunt

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov die eerder deelnam aan de nucleaire top in Den Haag, is niet uitgenodigd voor de G7. Volgens hem is de uitsluiting van zijn land uit die organisatie "geen grote tragedie". "Als de westerse leiders vinden dat dit format niet meer van deze tijd is, dat is dat zo", zei hij.

In Den Haag heeft Lavrov intussen wel rechtstreeks gesproken met zijn Oekraïense ambtsgenoot Andriy Desjchytsia. Over het gesprek is niet veel meegedeeld, maar het is de eerste keer dat Rusland wil praten met de nieuwe regering in Kiev sinds de machtsovername. 

Intussen hebben Polen, Hongarije en Roemenië een voorstel verworpen van de extreemrechtse Russische politicus Vladimir Jirinovsky om Oekraïne op te delen. Jirinovsky wou het oosten aanhechten bij Rusland en het westen verdelen onder de drie Europese lidstaten. Volgens een woordvoerder van de Poolse president Bronislaw Komorowski is het idee tot opdeling "absurd en het product van een zieke geest". Voor Polen herinnert het plan wellicht aan de opdeling van het land eind de 18e eeuw door Pruisen, Oostenrijk en Rusland.

Van G7 naar G8 en terug

De "Group of Seven" werd in 1975 opgericht op uitnodiging van de Franse president Valéry Giscard d'Estaing. Aanvankelijk waren het vijf grote westerse industriële landen en Japan, later kwam daar Canada bij.

Na de Koude Oorlog werd Rusland opgenomen in wat de G8 is geworden, al bleef het voor financiële kwesties vaak op de achtergrond. De bankencrisis van 2007 en 2008 leek de klemtoon te verschuiven naar de bredere G20 met tal van opkomende industrielanden, maar die tendens is de laatste jaren stilgevallen.

Met het wegfluiten van Rusland plooit de G7 zich dus terug op het oorspronkelijke recept. Dat werkt niet slecht, want het zijn landen die cultureel, financieel-economisch en strategisch veel gemeen hebben.