Wat is er beslist op de nucleaire top?

34 landen, waaronder alle Europese lidstaten, beloven de richtlijnen van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in wetten om te zetten. België, Japan en Italië willen hun hoogverrijkt uranium en plutonium beperken en naar de VS opsturen. Enkel Rusland, China, India en Pakistan zijn niet van plan zich te engageren. Na twee dagen vergaderen, werd de nucleaire top (NSS) in Den Haag afgesloten door een persconferentie van de Nederlandse premier Mark Rutte en de Amerikaanse president Barack Obama.

De regels van het IAEA zijn niet-afdwingbare aanbevelingen over de opslag van nucleair materiaal. Het agentschap stelt voor om controleurs langs te sturen die zullen nagaan of het land in kwestie de aanbevelingen juist opvolgt. Alleen Rusland, China, India en Pakistan gaan hier niet mee akkoord.

Verder had Japan al op de eerste dag aangekondigd zijn hoogverrijkt plutonium en uranium te willen reduceren en naar de VS op te sturen. Kort daarna zijn ook België en Italië gevolgd. Hoogverrijkt plutonium en uranium zijn geschikt voor het maken van nucleaire wapens.

Andere naties beloofden dan weer om een hogere inspanning te leveren om illegaal transport van nucleair materiaal tegen te gaan door onder meer de maritieme veiligheid te versterken. Een belangrijke maatregel is ook om enkel nog laagverrijkt uranium te ontwikkelen voor onderzoeksreactoren.

"België heeft het internationale verdrag over de bestrijding van daden van nucleair terrorisme en het amendement van het verdrag over de externe beveiliging van kernmateriaal geratificeerd", zegt premier Elio Di Rupo in zijn speech op de top. "We zijn dan ook overeengekomen een belangrijke hoeveelheid hoog verrijkt uranium en afgescheiden plutonium uit België te verwijderen."

Sinds de vorige top is het aantal landen die genoeg materiaal hebben om nucleaire wapens te bouwen, gedaald van 39 naar 25.

"NSS 2016 wordt overgangstop"

De derde nucleaire top is nu officieel afgesloten. Ongeveer 200 leiders uit de nucleaire industrie hebben er gesproken over de beveiliging van nucleaire materialen om zo nucleair terrorisme te voorkomen.

"Op deze top hebben we landen grote stappen zien zetten om de nucleaire veiligheid in de wereld te vergroten", zegt Obama in zijn afsluitingsspeech. "De volgende top wordt een overgangstop, bedoeld om alle voornemens van de landen om te zetten in concrete daden." De NSS in Den Haag was de derde in de reeks na de NSS in Washington van 2010 en die in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel van 2012. De volgende top zal plaatsvinden in Chicago in 2016.