Hete lente is op komst - Jo Libeer

Het is lente, de vogeltjes tjilpen en de tuin bloeit open. De eerste week van de lente is de ideale tijd om te zaaien. Als samenleving kunnen we veel inspiratie putten uit de natuur. Zo groeit een kiem of idee bijvoorbeeld best in zachte, warme grond. De grond onder onze voeten wordt echter steeds heter. Een explosie van sociale onrust dreigt.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Vakbonden schermen met stakingen, schreeuwen om werk en verworven rechten. Maar wie wil oogsten, moet eerst zaaien.
Agfa-Gevaert, Lanxess, ArcelorMittal. Het aantal bedrijven waar werknemers en werkgevers recht tegenover elkaar staan, begint groot te worden. En het lijkt erop dat het lijstje alleen maar langer zal worden. De herstructureringen lijken maar niet op te houden en het aantal ontslagen ook niet. Het zijn moeilijke tijden voor iedereen. De uitdagingen zijn groot. Maar dit economisch en politiek scharniermoment biedt kansen om de problemen aan te pakken. Die kansen moeten we grijpen om onze samenleving en welvaartsstaat te vrijwaren.

Take the money and run

De vraag is of een staking dan wel een efficiënt middel is. Als we de vele stakingen in ons land vergelijken met de output van het sociaal overleg, dan zijn er goede redenen om daaraan te twijfelen. En bovendien: in welke mate dragen de eisen van de vakbonden op termijn bij tot een beter leven van de mensen die ze zogezegd verdedigen? Als mensen niet aan de slag kunnen blijven, zijn ze dan echt geholpen met een afkoopsom? “Take the money and run” lijkt het motto vaak. Dat systeem is niet langer te verdedigen. We moeten afkicken van het brugpensioen.

Een paashaas van 7,3 miljard

Om de economische problemen fundamenteel op te lossen, moeten we kijken naar de grond waarin bedrijven gedijen. Die grond is ziek en hapt naar meer zuurstof, meer bemesting.

De handelsbalans is voor het zesde jaar op rij negatief. Dat zegt genoeg, als waardemeter voor onze concurrentiekracht. We hebben een tekort op de handelsbalans van maar liefst 7,3 miljard euro – we geven dus meer dan 7 miljard euro welvaart af aan het buitenland! De oorzaak daarvoor is dat we te weinig exporteren.. Die uitvoer is nochtans nodig. We moeten immers eerst ons geld verdienen voor we het kunnen uitgeven. En hoe verdienen we ons geld? Export komt van onze bedrijven die op die manier inkomen en koopkracht creëren voor de werknemers en de binnenlandse bedrijven. Maar om te kunnen exporteren, moeten onze bedrijven concurrentieel zijn. Net dat wordt steeds moeilijker.

7,3 miljard euro die we aan het buitenland afgeven. Al eens nagedacht wat de paashaas ons voor dat geld kan brengen? We geven onze koopkracht gewoon weg aan het buitenland. Dodelijk voor een kleine en open economie als de onze. De vraag moet dus zijn, beste vakbonden: hoe slagen we er in om weer een surplus te krijgen op de handelsbalans?

Een handicap van 25 miljard

Nog een cijfer. Een uur werk kost in ons land gemiddeld 40 euro. Dat is 16,5 procent meer dan in onze buurlanden. Omgerekend levert dat onze ondernemingen een handicap op van bijna 25 miljard euro. Dat is niet omdat onze mensen te veel verdienen, maar omdat de werkgever bovenop hun loon nog te veel bijdragen en belastingen moet betalen. Dat tast hun concurrentievermogen aan en zorgt voor steeds jobverlies. Weet u dat één procent verlaging van de loonlasten 12.000 jobs kan opleveren? De loonhandicap volledig wegwerken zou ruim 150.000 jobs opleveren. De koopkracht waar onze vakbonden om vragen, zal dan automatisch groeien want een bijkomende arbeidsplaats is veel beter voor de koopkracht dan een indexering, die grotendeels afgeroomd wordt door een te grote overheid.

Overheid met meer waar van ons geld

De loonkosten kunnen maar omlaag als ook de overheid goedkoper wordt en dus minder belastingen en bijdragen nodig heeft. De overheid levert te weinig waar voor uw belastinggeld. We betalen te veel belastingen voor wat we er in levenskwaliteit voor terugkrijgen. We bengelen ook onderaan in vergelijking met andere Europese landen. De Belgische overheidsuitgaven palmen bijgevolg 54 procent in van het bruto binnenlands product. Dus de helft van alles wat we samen maken, pompt de staat weer in de maatschappij en de economie.

We hebben nood aan een kleinere, efficiëntere overheid: alleen zo kunnen we onze bedrijven weer concurrentieel krijgen en daarmee de koopkracht verdienen om ons welvaartsmodel veilig te stellen. Grotere gemeenten (7 op 10 gemeenten tellen minder dan 20.000 inwoners) voor een kleinere overheid. Het kan. Het moet.

We blijven worstelen

Ook nodig: meer mensen aan het werk. In 2013 was 8,5 procent van de Belgische beroepsbevolking werkloos. Dat is een stijging met ongeveer 13 procent ten opzichte van 2012. De werkloosheid kent in ons land het hoogste niveau in tien jaar. Een moeilijk te begrijpen situatie, want tegelijk raken 40.000 vacatures almaar moeilijker ingevuld.

En wie werk heeft, raakt almaar moeilijker ter plekke zo blijkt. U en ik staan gemiddeld 58 uur per jaar in de file. In Antwerpen is dat 78 uur, in Brussel zelfs 83 uur per uur: daarmee zijn we wereldkampioen. Geen enkel land, geen enkele stad ter wereld staat zolang in de file als wij.

En nu komen daar nog eens de gevolgen van een slecht eenheidsstatuut bovenop. Het wegwerken van de verschillen tussen arbeiders en bedienden zal geld én jobs kosten. Alleen al de afschaffing van de carenzdag, de onbetaalde eerste ziektedag, is goed voor een meerkost van 160 euro per arbeider per jaar, of 40 miljoen euro in totaal.

En dan hebben we nog niet eens gesproken over de energieprijzen, die voor sommige ondernemingen tot 20 procent hoger zijn dan in de buurlanden. Bent u nog verbaasd over het recordaantal faillissementen van bedrijven?

Zaaien in een hete lente

We blijven hoopvol. Nu er voorzichtige tekenen van economisch herstel zijn, staat ons immers maar één ding te doen: de neuzen in dezelfde richting krijgen, werkgevers en vakbonden, en kiezen voor oplossingen. De oogst is nog niet voor morgen, dat beseffen we. Maar laat ons beginnen met zaaien. Zaadjes die ons ruimte geven om te ondernemen. Zaadjes die uitgroeien van een bescheiden start-up tot goeddraaiende kmo. We staan op 59 dagen voor de verkiezingen. Wie er ook aan de macht komt, maakt ons niet uit. Als er maar de juiste dingen gebeuren. Of ja, toch één ding. Geef ons een zaaier.

(Jo Libeer is gedelegeerd bestuurder van Voka.)

 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.