De Wever versus Magnette - Véronique Lamquin

Het Groot Debat van De Tijd en L’Echo, vorige week, was zeer interessant op bepaalde aspecten. Maar vooral wat de houding van die twee partijen tegenover elkaar betreft. Men weet al lang dat PS en N-VA elkaars "beste vijanden” zijn: Bart De Wever voert campagne tegen de PS-regering, die vooral nieuwe belastingen zou hebben ingevoerd. En Paul Magnette voert campagne tegen de N-VA, die de sociale zekerheid en België zou willen afbreken. Tenminste, zo begon de campagne.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Ondertussen is Bart De Wever, wegens gezondheidsproblemen maar ook om strategische redenen, niet echt bezig campagne te voeren. Dat zal voor na de paasvakantie zijn. En in Franstalige België is Charles Michel erin geslaagd zich in het debat te mengen, onder andere met zijn voorstellen van fiscale hervorming. De PS moet dus nu ook vechten tegen rechts, maar ook extreemlinks.

Weinig raakpunten

Maar toch was het debat tussen Bart De Wever en Paul Magnette uiterst interessant. We wisten al dat die twee niet echt dezelfde koers volgen. En dat het kleinste gemeen veelvoud zeer klein zou zijn. Maar donderdagavond bleek dat de programma’s van de (tot nu toe) grootste partijen van het land bijna onverzoenbaar lijken te zijn.

Waarover zijn ze het eens? Alleen over het feit dat de pensioenleeftijd niet verhoogd moet worden. Een beetje mager om een regeerakkoord te schrijven! Op alle andere thema’s van die avond (arbeidsmarkt, werkloosheid, pensioen, openbare financiën, gezondheidszorg…) hadden ze tegenstrijdige voorstellen en maatregelen. Helemaal logisch, dus, dat de conclusie van het debat klonk als: “liever zonder de PS” vs “liever zonder de N-VA”.

Moeilijk rekenwerk

En dan rijst de vraag: welke coalitie zal mogelijk zijn na 25 mei? Momenteel heeft de N-VA 27 zetels in de Kamer. Als we de opiniepeilingen mogen geloven, kan Bart De Wever op een lichte winst rekenen, op meer zetels dus. Aan Franstalige kant heeft de PS, na de grote overwinning van 2010, 26 zetels in de Kamer. De opiniepeilingen geven een verlies aan… Bij de partij denken ze aan een verlies van 3 of 4 zetels. Dat maakt uiteraard de gewichtsbalans helemaal anders dan in 2010.

De PS weet het perfect: op 25 mei zal men kijken naar de achterstand van de socialisten op de nationalisten. Daarom heeft Elio Di Rupo erop aangedrongen om sterke lijsten te hebben voor het federale niveau. Maar toch, de kans is groot dat de PS én de N-VA aan de onderhandelingstafel zullen moeten zitten. Tenminste in de eerste fase van de onderhandelingen. Zelfs als de PS een groot verlies boekt, zal de partij toch dominant of machtig blijven aan de Franstalige kant.

Na de verkiezingen van 2010 had de MR 18 zetels, de 3 van het FDF inbegrepen. Ondertussen is dat 16 geworden (Damien Thiéry, burgemeester van Linkebeek is ondertussen MR geworden). Zelfs een grote winst zal hoogstwaarschijnlijk niet genoeg zijn om het leiderschap te bereiken in Franstalig België, zoals het geval was in 2007. In Brussel is de MR van Didier Reynders nek- aan-nek met de PS van Laurette Onkelinx. Maar in Wallonië geven de opiniepeilingen een lichte winst voor de MR. Geen “raz-de-marée”.
Achter die twee vechten Ecolo en CDH voor de derde plaats, maar wel op behoorlijke afstand van de grote twee (ze wegen tussen 10 en 15% van de stemmen).

Zonder de PS? Met de MR dan?

Als de N-VA een herstelregering wil vormen zonder de PS moet Bart De Wever kunnen rekenen op de steun van de MR. Niet onmiddellijk evident. Het socio-economische programma van de N-VA gaat toch veel verder dan dat van de Franstalige liberalen. Bij de MR willen ze wel snoeien in de uitgaven van de staat, maar die zeker niet bevriezen. Ze willen ook wel besparen in de sociale zekerheid, onder andere door de kosten van de mutualiteiten te verminderen. Maar de MR is geen voorstander van een beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen. Enz.

Ander probleem: het institutioneel project van de N-VA. Het was precies toen de N-VA haar confederaal model in november voorstelde dat de MR uitdrukkelijk afstand nam van de Vlaamse nationalisten. Tot dan had de vicepremier een paar keer Bart De Wever ontmoet, wat het gerucht deed circuleren, in het zuiden van het land, dat Didier Reynders premier zou willen worden van een regering met de N-VA. Maar wat de N-VA voor Brussel voorstelt is totaal onaanvaardbaar voor de Franstaligen, vooral voor de Franstalige Brusselaars… Precies de potentiële kiezers van Didier Reynders. Vandaar de afstand die de MR nu regelmatig neemt van de N-VA. Tijdens het debat Le Soir/De Standaard was Charles Michel het felst tegen Ben Weyts. De voorzitter van de MR herhaalt nu in elk interview dat hij absoluut geen vertrouwen heeft in de N-VA.

"De N-VA heeft geen Franstalige partner"

Mocht de MR toch wel in een regering met de N-VA willen stappen, dan is dat niet genoeg om een federale regering te vormen. De PS erbij brengen lijkt heel moeilijk. Ecolo is ondenkbaar. Dan rest de CDH. Waarvan de voorzitter, Benoît Lutgen, al heeft gezegd dat het onmogelijk is voor hem om met de N-VA te regeren, wegens het confederaal project… “De N-VA heeft geen Franstalige partner”, heeft Charles Michel gezegd tijdens het debat Le Soir/De Standaard. “Tenminste niet voor de verkiezingen”, heeft Bart De Wever indirect geantwoord tijdens het debat De Tijd/L’Echo…

 

(Véronique Lamquin is politiek commentator bij Le Soir.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.