Universiteiten ongerust over toekomst stamcelonderzoek

De Vlaamse universiteiten drukken in een open brief hun bezorgdheid uit over een Europees burgerinitiatief dat de financiering van wetenschappelijk onderzoek met menselijke embryonale stamcellen wil verbieden. Het onderzoek naar ziektes zoals parkinson en diabetes loopt daardoor gevaar.

De open brief werd ondertekend door de rectoren van de 5 Vlaamse universiteiten en is vandaag gepubliceerd in de krant De Standaard. De rectoren maken zich zorgen over het Europees burgerinitiatief "One of us", dat het menselijk leven vanaf de conceptie wil beschermen en aan de Europese Commissie vraagt de financiering van wetenschappelijk onderzoek met embryonale stamcellen te verbieden.

"Als de Europese Commissie gehoor geeft aan het initiatief, dan zet dit de Europese fondsen voor wetenschappelijk onderzoek van humane embryonale stamcellen zwaar ter discussie", klinkt het in de brief.

Met een burgerinitiatief kunnen burgers van de Europese Unie vanaf 1 miljoen handtekeningen uit 7 verschillende EU-lidstaten een thema op de agenda van de EU zetten. "One of us" haalde het vereiste aantal handtekeningen en vandaag komt er een publieke hoorzitting in het Europees Parlement over de kwestie.

"Onderzoek naar ongeneeslijke ziektes in gevaar"

Als de financiering van embryonaal stamcelonderzoek wordt stilgelegd, komt het onderzoek naar ziektes zoals parkinson en diabetes in gevaar. "Het zou het einde kunnen betekenen van onderzoek dat heel beloftevol is om bepaalde ziektes die nu ongeneeslijk zijn, aan te pakken", zegt Rik Torfs, rector van de KU Leuven, in "De ochtend" op Radio 1. "Wij zijn geen fundamentalisten van de wetenschap die er maar op los experimenteren, maar we vinden dat wanneer ziektes kunnen worden genezen en er is geen alternatief, dan moeten we kiezen voor onderzoek met embryonale stamcellen."

Vooral het wetenschappelijk onderzoek in ons land zou zware gevolgen ondervinden van een eventueel verbod op financiering. Het embryonale stamcelonderzoek in België behoort namelijk tot de wereldtop.

"Er zijn voorlopig geen alternatieven"

De universiteiten zijn zich bewust van de ethische gevoeligheden omtrent embryonaal stamcelonderzoek, maar vinden dat een verbod niet de juiste manier is om daarmee om te gaan. Bovendien is er al een strikt wettelijk kader. "Als er een alternatieve onderzoeksmethode bestaat die even doeltreffend is als het gebruik van deze cellen, zullen de universiteiten onverwijld voor het alternatief kiezen. Wetenschappelijk stamcelonderzoek zal ook nooit aangewend worden voor commerciële doeleinden", schrijven de rectoren in de brief.

Voorlopig is er evenwel geen alternatief voor wetenschappelijk onderzoek met embryonale stamcellen. "Niemand vindt het fijn om met menselijke embryonale stamcellen te werken, maar op dit moment leidt het onderzoek met stamcellen van volwassenen niet tot dezelfde resultaten. We moeten durven kiezen voor het behandelen van ziekten", aldus Rik Torfs.

Eind mei zal de Europese Commissie een antwoord formuleren op het burgerinitiatief van "One of us". De rectoren zeggen dat de Commissie het belang van wetenschappelijk onderzoek met menselijke embryonale stamcellen moet blijven erkennen.