Iran kwaad na visumweigering nieuwe VN-ambassadeur

Iran is kwaad op de Verenigde Staten, omdat Washington weigert om de nieuwe Iraanse ambassadeur bij de VN een visum te verlenen. Hamid Aboutalebi heeft volgens Washington een rol gespeeld in de gijzeling in de Amerikaanse ambassade in Teheran in 1979

"Wij hebben de VN en Iran ervan op de hoogte gebracht dat wij Aboutalebi geen visum verstrekken", zei woordvoerder Jay Carney van het Witte Huis. In principe is Washington verplicht visa te geven aan diplomaten bij de volkerenorganisatie, maar uitzonderingen zijn mogelijk.

Woensdag noemde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Mohammed Javad Zarif, een eventueel niet-verlenen van een visum "volslagen onaanvaardbaar". Hij verdedigde Aboutalebi als "één van onze meest ervaren en rationele diplomaten". Ook vandaag houdt Teheran voet bij stuk. "We zijn niet van plan om een andere kandidaat naar voor te schuiven", klinkt het.

Als een vroegere ambassadeur bij de Europese Unie, in Australië en Italië, zegt de diplomaat niet aan de start van de gijzeling te hebben deelgenomen. Wel was hij tolk bij de vrijlating van 13 gegijzelden, terwijl 52 anderen bleven vastzitten, voor een totaal aantal van 444 dagen.

444 dagen

Van 4 november 1979 tot 20 januari 1981 werden in de Amerikaanse ambassade in Teheran tientallen Amerikanen gegijzeld. De gijzeling was een reactie op de "Amerikaanse bemoeinissen" in Iran. Begin jaren 50 was de Iraanse Sjah - Mohammad Reza Pahlavi - met CIA-hulp aan de macht gekomen en had die de democratisch verkozen Mohammad Mossadeq aan de kant gezet.

Na de Iraanse revolutie van ayatollah Khomeini begin 1979 was de Amerikaanse ambassade in Teheran al een tijdje bezet geweest, maar daarna leek de situatie weer even bekoeld. In oktober liet de VS echter toe dat de vroegere Sjah in de VS zou behandeld worden tegen kanker. Uit protest hiertegen vielen duizenden studenten de Amerikaanse ambassade binnen.

De gijzelnemers lieten vrij snel na de bezetting enkele vrouwen gaan. Daarna volgende nog een mislukte bevrijdingspoging waarbij enkele gijzelaars om het leven kwamen. De Iraanse gijzelingscrisis speelde een grote invloed op de presidentsverkiezingen in de VS. Mogelijk is het door zijn aanpak van de crisis dat Jimmy Carter niet meer herkozen is geraakt en plaats moest ruimen voor Ronald Reagan. De gijzeling duurde uiteindelijk 444 dagen.

AP1979