"Méér Europa als motor voor economische groei"

In Maastricht hebben de vier Spitzenkandidaten voor de post van Europees Commissievoorzitter vanavond gedebatteerd. Jean-Claude Juncker (EVP), Martin Schulz (PES), Guy Verhofstadt (ALDE) en Ska Keller (EGP) hadden het over hun toekomstvisie voor Europa.

De Luxemburgse oud-premier Jean-Claude Juncker is de kandidaat van de Europese christendemocraten en geldt als topfavoriet, maar tijdens het debat toonde hij zich niet echt van zijn meest dynamische kant. Guy Verhofstadt maakt als kandidaat van de liberalen niet zoveel kans om Commissievoorzitter te worden, maar wierp zich van bij zijn eerste tussenkomst op als de grote verdediger van méér Europa. "Ik wil minder regels voor de interne markt en een méér gemeenschappelijk beleid", zei hij. "Ik ben tegen een superstaat, tegen bureaucratie en tegen te veel regels."

Voor Verhofstadt moet méér Europa de motor voor groei zijn, en dat moet dan weer leiden tot meer jobs. Hij kant zich tegen nog meer schulden maken.

Dáár vindt hij de linkse partijen op zijn weg. Zowel Martin Schulz van de socialisten als Ska Keller van de groenen willen het in de eerste plaats hebben over de mensen die te lijden hebben onder de crisis. "Ik wil het leven van de mensen veranderen en beter maken. Daar gaat het hier over", zegt Schulz. Keller trekt van leer tegen de "oude ideeën" die de crisis hebben veroorzaakt. Ze pleit voor een duurzame economie omdat die volgens haar stabiele jobs creëert.

Verhofstadt en Keller ergeren zich aan de Europese besluitvorming, waar de Raad volgens hen de lakens te veel naar zich toetrekt. Volgens Verhofstadt luistert huidig Commissievoorzitter José Barroso te veel naar Berlijn en Parijs vóór hij een beslissing neemt. "We hebben een Europese Commissie nodig die leidt, zoals in de tijd van Jacques Delors", vindt hij. Juncker wijst er op dat de Europese Raad is samengesteld uit premiers en ministers die ook democratisch verkozen zijn. Niet meteen een sterke verklaring voor iemand die de ambitie heeft zelf de Commissie te gaan leiden.

Wat doe je tegen euroscepticisme en populisme?

Alle Spitzenkandidaten zijn bezorgd over de opkomst van eurosceptische, populistische en extreemrechtse partijen. "Als Duitser is het voor mij ondenkbaar dat er een nazistische partij in het volgende Europese Parlement zou zitten die propaganda voor de ideologie van Adof Hitler zou kunnen maken", zegt Schulz.

Verhofstadt is het daarmee eens, maar vindt wel dat Europa de eurosceptische angsten van de mensen serieus moet nemen en aan oplossingen moet werken, bijvoorbeeld in verband met arbeidsmobiliteit.

Keller betreurt in dat verband dat nogal wat centrumrechtse partijen het discours van extreemrechts hebben overgenomen. Juncker voelt zich niet aangesproken. "Met extreemrechts praat ik niet. Ze delen onze gemeenschappelijke waarden niet", zegt hij. Verhofstadt wijst er hem in dat verband fijntjes op dat er in zijn EVP ook figuren als Silvio Berlusconi en Viktor Orban zitten. Juncker probeert zich te verdedigen, maar gaat toch wel een beetje de mist in.

Guy Verhofstadt pleit voor Europese leiders die Europa durven verdedigen, tégen de eurosceptici.

"We moeten niet alleen over Europa praten, maar over specifieke onderwerpen"", vindt Ska Keller. "Het zou moeten gaan over klimaatbeleid, migratie, economische politiek, ..." Volgens haar willen veel eurosceptici gewoon een ánder Europa.

"We hebben veel immigranten nodig"

Immigratie is een ander heikel thema in de Europese politiek. In dat verband pleit Verhofstadt voor een "wettelijke economische migratie", waarbij jaarlijks een bepaald aantal mensen worden toegelaten. Dat is volgens hem het beste middel tegen illegale immigratie en mensenhandel.

"We moeten ook aan de asielzoekers denken", vindt Ska Keller, die erop wijst dat een klein land als Libanon nu 1 miljoen vluchtelingen uit Syrië heeft opgenomen, terwijl er in Europa maar 12.500 zijn. "We kunnen meer doen", zegt ze.

Jean-Claude Juncker waarschuwt om de sluizen niet open te zetten. "We kunnen niet alle miserie van de wereld binnenlaten. Anderzijds vindt hij dat asielzoekers en economische vluchtelingen Europa wel binnen moeten kunnen, maar hij vindt ook dat het terugkeerbeleid beter moet worden georganiseerd. "We hebben veel immigranten nodig", laat hij optekenen.

Ook Martin Schulz vindt dat er duidelijke regels in verband met vluchtelingen moeten komen. En legale migratie is uiteraard ook nodig.

"Europa moet weer één worden"

Alle Spitzenkandidaten zijn het erover eens: het moet anders met de EU. "De Europese Unie moet weer één worden en sterker worden", zegt Juncker. Het scenario van elk land op zichzelf slaat volgens hem nergens op.

Maar hoe maak je jonge mensen weer warm voor Europa? Schulz vindt het debat in Maastricht alvast een goed initiatief. "Een competitie van verantwoordelijke mensen met hun programma maakt deze verkiezingen echt nieuw (...). "Maar als je een popster wil, ben ik best bereid", grapt hij.

Jammer genoeg blijkt ook nu weer dat niet iedereen op dezelfde lijn zit als het gaat over buitenlands beleid. Hier kwam het tot een woordenwisseling tussen Schulz en Verhofstadt over de aanpak van de crisis in Oekraïne. Schulz vraagt zich af of Europa Oekraïne al niet vroeger financieel en economisch had moeten steunen en zo een conflict te vermijden. Daar is Verhofstadt het hoegenaamd niet mee eens: hij gaat resoluut voor hardere sancties tegenover Rusland.

"Op lange termijn heeft Rusland geen baat bij een conflict met de Europese Unie", denkt Schulz. Hij blijft pleiten voor een diplomatie. "Naïef", vindt Verhofstadt, "zonder sancties stop je Poetin niet." Keller pleit in dat verband voor meer groene energie en minder afhankelijkheid van Russisch gas. Juncker is het daarmee eens, maar heeft het in de eerste plaats over gas uit Rusland, en niet zozeer over meer duurzame energie.

Verhofstadt haalde ook nog eens zijn oud ideetje over een Europese defensie naar boven. Alleen dan zal een coherente Europese buitenlandse politiek volgens hem mogelijk zijn. Keller en Juncker zweren meer bij "soft power" en samenwerking met ontwikkelingslanden.

Het debat eindigde met een kakofonie van meningen. De Europese leiders zullen duidelijk nog erg veel moeten praten en discussiëren voor er sprake kan zijn van een hechte Europese Unie die echt het verschil kan maken. Afwachten of één van deze dame en drie heren inderdaad ook de volgende voorzitter van de Europese Commissie zal worden, want ook dát is nog niet zeker. Aan het voluntarisme van Guy Verhofstadt zal het zeker niet gelegen hebben.

lees ook