Iedereen schiet op iedereen - Stijn Vercruysse

Zondag 16 februari 2014. Kaga Bandora, een stadje in het noorden van de Centraal Afrikaanse Republiek (CAR). Pater Salesiaan Luk Delft zit samen met Barbara, een medewerkster van de VN-organisatie OCHA strookjes papier te scheuren van een pak printpapier. Ze bespreken hoe ze de strookjes – het worden ‘voedselbonnen’ – zullen verdelen onder de bevolking.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Luk en Barbara smeken al weken om voedselhulp. De duizenden mensen die rond de gebouwen van het bisdom opeengepakt zitten, omdat ze denken dat ze hier beter beschermd zijn tegen geweld tussen moslimrebellen en christenmilities, hebben honger. Op zaterdag, de dag voordien dus, is de allereerste voedselhulp eindelijk gearriveerd: drie (3!) zakken rijst. Hoe ze dat onder die duizenden mensen zullen verdelen, is het vraagstuk van de dag.

Luk (directeur van de ngo Caritas International) en Barbara (van OCHA) wonen in een kamertje in de gebouwen van het bisdom. Iedereen kan het terrein vrij in- en uitlopen. Ook Unicef heeft daar een kantoor. Wat een verschil met de versterkte vestingen van ngo’s en VN-organisaties die ik zag in andere conflictlanden. Nul bescherming hebben ze hier.

Zaterdag 26 april

Boguila, 300 kilometer westwaarts. Op houten banken, op het terrein van het ziekenhuis van Artsen Zonder Grenzen, zitten drie AZG-medewerkers samen met 40 chefs van de omringende dorpen. Ze bespreken hoe de inwoners er het best verzorging zouden kunnen krijgen, want verschillende gewapende groepen maken de streek onveilig. Praktische details, kan ik me voorstellen, een beurtrol voor consultaties, dat soort zaken.

Dan valt een groep gewapende mannen (vermoedelijk ex-Seleka, de voormalige ‘moslim’-rebellen) de compound binnen. Ze richten hun wapens op de AZG-medewerkers in het kantoor en schieten in de lucht. Een andere groep dringt door tot op de vergaderplaats en schiet lukraak in het rond. Er vallen 22 doden, onder wie de 3 medewerkers van Artsen Zonder Grenzen.

Gevolg: Artsen Zonder Grenzen, de enige humanitaire organisatie daar, schort z’n activiteiten in Boguila op. Hoe lang duurt het nog voor de andere Barbara's en Luks in dit land er de brui aan geven?

Zaterdag 15 februari

Op onze weg van de hoofdstad Bangui naar Kaga Bandoro houden we halt bij het buitenrijden van de hoofdstad. We filmen er de honderden moslims die ingesloten geraakten toen ze Bangui wilden ontvluchten. Ze worden omsingeld door anti-Balaka, christenmilities. Afrikaanse en Franse vredestroepen staan tussen de beide groepen in. Ik zie ze nog zitten, op de straat, omringd door de meubels en de valiezen die ze uit hun huizen konden meenemen. Twee moslims met bebloed kleed trekkebenen onze richting uit. Enkele anti-Balaka zijn er toch in geslaagd hen te verwonden.

Zondag 27 april

Bangui, zelfde plek. De 1300 moslims die wij daar meer dan 2 maanden geleden hebben zien wachten op een konvooi naar Tsjaad, kunnen eindelijk vertrekken. Ik beeld me in dat er euforie heerst. Dat was ook zo in februari, toen we andere konvooien zagen vertrekken. Euforie omdat er een einde komt aan die maandenlange spanning en stress, slapeloze nachten, voortdurende angst.
Dan trekt het konvooi, met honderden vrachtwagens en auto’s, zich langzaam op gang. Een dag later gooien christenmilities een granaat naar één van de vrachtwagens: er vallen 2 doden en 6 gewonden. Ondanks de aanwezigheid van zwaarbewapende Afrikaanse vredestroepen. Vredestroepen die in het land zijn om de bevolking te beschermen. Om de moslims in de hoofdstad te beschermen, de christenen in het noorden.

Die vredestroepen besluiten om de laatste moslims die er nog waren in Bangui (voor de crisis waren er honderdduizenden) te escorteren naar Tsjaad. Ze krijgen de hoofdstad niet onder controle en kunnen bijgevolg niemand naar de regio rond Boguila te sturen, waar christenen nu al wekenlang worden belaagd door moslimrebellen.

De Europese vredesmacht die zich de komende weken zal ontplooien en VN-blauwhelmen, beloofd voor september, komen te laat om een feitelijke tweedeling van het land (moslims in het noorden, christenen in het zuiden) tegen te houden.

Vandaag, 29 april

Denise Brown, directeur van het Bureau West-Afrika van het Wereldvoedselprogramma, komt naar Brussel. Ze wil de leiders van de Europese Unie overtuigen om meer noodhulp te geven aan de CAR. Daar hebben nu al 2,2 miljoen mensen dringend voedselhulp nodig, bijna de helft van de bevolking.

Benieuwd hoeveel zakken rijst Barbara en Luk in Kaga Bandoro zullen krijgen.

(De auteur is VRT-journalist en kenner van Afrika.)