In het land van Facebook is N-VA koning - Wouter Verschelden

Leuk nieuwtje in de marge van de kiescampagne vandaag: de 23-jarige student wiskunde Filip Moons bouwde eigenhandig zijn verkiezingsapp voor smartphones en tablets. Een “zelf ontwikkeld digitaal platform, om de interactieve dialoog met kiezer aan te gaan” (want politieke speak, dat kan Moons ook).
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Hij gaat via de app elke dag een stelling voorleggen aan zijn kiezers, die dan kunnen goed- of afkeuren. Net voor de verkiezingen krijg je dan een rapportje: hoeveel keer was je het eens met Moons. Het ding zit behoorlijk in elkaar, anders raakt je app nooit goedgekeurd in de Apple App Store en bij Google Play.

De jonge, ondernemende snaak is, oh cliché, een volbloed liberaal. Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten kwam vandaag dan ook speciaal mee de app van haar partijgenoot officieel voorstellen. Politici laven zich deze campagne opvallend veel aan de gloed van ‘innovatief’ en zeker ‘ondernemend’.

Hashtag

CD&V zette zelfs een heel programma rond jonge, ondernemende mensen op: de aanpakkers, of liever #aanpakkers, want een hashtag staat goed. Maar dat rondhossen met ondernemers je daarom nog niet ondernemend maakt, bleek afgelopen weekend op het CD&V-congres in Brugge, toen twee ‘aanpakkers’ op het podium werden gesleurd. Tom Smeets, een jonge kerel uit de marketing sprak krachtige taal: “Ik wil een app waarin je in 60 seconden een onderneming kan starten in plaats van in 60 dagen!” Luid applaus volgde, Brigitte Grouwels, die ‘innovatieve’ Brusselse minister die de taxi-app Uber verbiedt in haar stad, klapte schaapachtig mee.

En toen kwam kunstenares Inge Van Gestel, met een heel ontwapenend verhaal over haar Koekfabriek-project. Participatief theater is dat. Dat subsidies toch wel heel hard nodig waren, zei ze, ook al was haar door de partij op het hart gedrukt dat woord niet luidop op het podium uit te spreken. En, nu ze daar toch zat, wilde Joke Schauvliege (de cultuurminister) straks met haar een glaasje Cava drinken en haar dossier eens bespreken? “Want nu ik dat hier zo vraag, durft die zeker niet meer te weigeren”, schalde ze in de micro. Ondernemende vrouw, dat wel.

De realiteit is dat innoverend en digitaal campagne voeren duidelijk voor 2019 zal zijn. Want deze keer lijken partijen de digitale revolutie vooral te gebruiken voor imago-building. De 3D-app van CD&V is niet bedoeld als een echte gebruiksapp, maar is eigenlijk gewoon een manier om aandacht in de klassieke media te halen. Letterlijk de uitleg van de CD&V-communicatiespecialiste. Liever één dag scoren in de papieren krant, dan via een deftige digitale tool permanente aanwezigheid in iemands online leven forceren.

Nochtans heeft de digitale revolutie (politieke) massacommunicatie totaal veranderd. De Verenigde Staten leiden daar de weg. Omdat ze digitaal wat voorop lopen, maar vooral omdat hun politiek systeem veel meer drijft op geld van donors. Bij ons zitten de partijen er warmpjes in dankzij overheidssteun, ze moeten de baan niet op. In de VS hadden kleine groepjes gulle schenkers jarenlang gigantische invloed op de politiek, omdat ze de hoofdbron waren om campagnes te financieren.

Grote machine

De presidentiele campagne van Howard Dean in 2004 veranderde die logica. Dean gebruikte het internet om heel veel mensen te overtuigen een kleine bedrag te geven: 80 dollar gemiddeld. Het Obama-team zag die kracht van de digitale massa heel goed in, en gebruikte ze om zowel in 2008 als 2012 de Republikeinen op de knieën te krijgen.

Het digitale team van Obama focuste er in 2012 heel hard op het maximale uit hun ‘fans’ halen. Ze bouwden een machine van miljoenen partijleden, maar ook sympathisanten. Vervolgens zetten ze die machine aan het werk. Communicatie van de eigen boodschap langs de klassieke media? Ja, voor de oudere generatie misschien. Maar jonge mensen, die speek je best rechtstreeks aan via je eigen site, app, mailing of via sociale media. Eén machtige foto die massaal gedeeld wordt op Twitter of Pintrest is veel sterker dan een goed artikel in de New York Times.

En je kan je fans geld laten geven, maar eigenlijk belangrijker: je kan ze tot actie aanzetten. Zo detecteerde team-Obama, door ‘big data’ bijeen te gooien, wie zijn potentiele kiezers waren. Had je ooit een online petitie voor het homohuwelijk getekend? Heb je op facebook iets geliket van Obama? Alle tekenen van mogelijke sympathie voor Obama, samen gecombineerd in één systeem, om vervolgens de grootste ‘doelwitten’ eruit te halen. De kans was groot dat een vrijwilliger van de campagne dan belde, of zelf aan de deur stond op een dag, om dat ‘doelwit’ aan te spreken en te overtuigen om mee te doen. En zo werd de machine groter en groter.

Cijfers

“Als je dat in België zou willen doen, breek je minstens 4 keer de privacy-wetgeving”, stelde de communicatiespecialist van een grote Vlaamse partij onlangs tijdens de lunch, toen ik het opwierp. Hij had natuurlijk gelijk, er zijn grenzen aan de digitale groei. Alleen is het verrassend vast te stellen dat geen enkele Vlaamse partij een digitale strategie heeft. Ja, ze hebben allemaal wel een website en sommige zijn best in orde. Maar niemand is bezig een machine te bouwen, een apparaat dat hun toelaat overal en altijd hun troepen, hun achterban, hun sympathisanten ook, in te zetten op cruciale momenten. Nochtans zal dat de kern zijn om in 2019 te winnen.

Sociale media zijn een mooi voorbeeld van hoe onze partijen achterop hinken. Afgelopen weekend pakte N-VA, op hetzelfde podium als de CD&V-aanpakkers een dag eerder, triomfantelijk uit met hun cijfers. Dik 11.000 fans op Facebook in januari en na een betalende campagne geklommen naar 33.000 fans in april. Daarmee zijn ze Facebook-kampioen en laten ze alle andere partijen ver achter zich. Twitter: soortgelijk verhaal. N-VA heeft 15.200 volgers, net achter Open Vld de grootste.

Los van de vraag of en hoe partijen Facebook en Twitter écht inzetten als politiek wapen, toch even de cijfers in perspectief zetten: journalist Ivan De Vadder heeft 55.700 volgers op Twitter. In zijn eentje. De tv-show Thuis heeft 91.279 likes op Facebook. N-VA is dus wel “koning van de sociale media”, maar hoe ging dat ook weer van dat één oog en die blinden?

(De auteur is uitgever van Newsmonkey.)


 

In de komende 4 weken laten we iedere dag minstens één campagnewatcher op u los.
Daar zijn politologen bij, jazeker, maar ook auteurs die we hebben aangesproken omwillen van hun frisse kijk op de kiescampagne.
Ze hebben allemaal een vaste dag in de week. Jens Cardinaels (hoofdredacteur van het studentenblad Veto) heeft de spits afgebeten, de niet onbekende Carl Devos sluit op 24 mei het campagnewatchen af.

Moderator

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.