Europese jongerenwerkloosheid: licht aan einde van de tunnel?

Hoe heeft de Europese Unie de almaar stijgende jongerenwerkloosheid aangepakt? In januari werd bekendgemaakt dat de werkloosheid voor het eerst sinds het begin van de crisis daalt. Dat is een welkome kentering, ook al is er nog erg veel werk voor de boeg.

De Europese jongerenwerkloosheid steeg naar ongekende hoogten op het hoogtepunt van de crisis. In Griekenland en Spanje zaten zelfs meer dan de helft van de jongeren zonder job. Schrijnende verhalen van jongeren zonder enige kans op vooruitgang waren schering en inslag, en dan vooral in de landen waar de crisis het hardst toesloeg. Maar ook in België zijn de cijfers van jongerenwerkloosheid in 2013 de hoogste sinds 10 jaar.

Momenteel zijn er 5,5 miljoen werkloze jongeren in de Europese Unie. De EU beseft zelf dat jongeren de toekomst zijn, maar dat ze geen kansen krijgen om zich te bewijzen. Er zijn verschillende initiatieven die de Europese Unie heeft gestart om specifiek jongerenwerkloosheid tegen te gaan.

Oplossingen van de EU

Zo is er de in 2010 gelanceerde Europa2020-strategie: tegen 2020 moeten er in de EU minder dan 10% schoolverlaters zijn en moet meer dan 40% van de 30 tot 34-jarigen een diploma van het hoger onderwijs bezitten. Deze nogal vage doelstellingen werden door de lidstaten omgezet in specifieke streefcijfers.

België is goed op weg om deze doelstellingen te halen: het aantal schoolverlaters bedraagt momenteel 11,2% (met als streefdoel 9%) en 42,6% van de 30 tot 34-jarigen heeft een hoger diploma (met als streefdoel 47%). Andere landen zullen hun doelstellingen waarschijnlijk niet halen, zoals onder andere Slovakije en Portugal.

Daarnaast werd in 2012 ook het “Youth Employment Package” voorgesteld, met als bedoeling om jongeren meer kansen te bieden op werk. Zo werd in april 2013 de “jongerengarantieregeling” (Youth Garantee) goedgekeurd door de Europese Raad. De bedoeling is dat jongeren binnen de vier maanden na afstuderen een stage, job of iets dergelijks aangeboden krijgen. Nationale overheden zijn momenteel bezig met het concreet uitdenken van die plannen.

Aanvullend op de jongerengarantieregeling is er voor jongeren die niet opgeleid zijn het “Youth Employment Initiative”. Dit initiatief zou enkel zijn voor landen waar de jongerenwerkloosheidsgraad boven de 25% ligt, zoals ook het recent toegetreden Kroatië.

Het is niet evident voor de Europese Unie om maatregelen te nemen voor lidstaten die zo van elkaar verschillen, zowel in tijd als in intensiteit. Ook als de EU doeltreffende maatregelen kan nemen, zal het toch een pijnlijke kwestie blijven voor iedere jongere die nog steeds werkloos is.

Nog een lange weg te gaan

Toch is er nog een lange weg te gaan. Ook al daalden de gemiddelde cijfers in de EU in januari voor het eerst, Griekenland en Spanje steken ver uit boven die gemiddelde cijfers: in Spanje is dat bijna 42%, en Griekenland blijft de rankings aanvoeren met 48%.

lees ook