De Wever: "N-VA zal nooit een allemansvriendje zijn"

N-VA-kopman Bart De Wever verduidelijkt in De Morgen waar zijn partij ideologisch voor staat. Niet voor de revolutie, en ook niet voor neo-liberalisme, maar wel voor een zeker conservatisme. "Dat heeft nooit betekend dat alles behouden moet blijven." En ja, hij maakt zich zorgen over de opvolging binnen zijn partij. "Het kost ons nog zeker vijf jaar om ons politiek personeel evenwaardig te maken aan ons electoraal gewicht."

De Wever wil alvast een misverstand uit de wereld helpen: de N-VA-slogan "de kracht van verandering" is volgens hem alles behalve in strijd met waar zijn partij voor staat. "Conservatisme heeft nooit betekend dat alles behouden moet blijven. Conservatisme is gemeenschapsdenken. Wij zien niet het individu, niet de staat, maar de gemeenschap als belangrijkste gegeven. We zijn niet alleen voor onszelf geboren. De mens is biologisch bepaald om in groep te leven, en daaruit moet je een meerwaarde putten."

Hoe De Wever zo'n gemeenschap dan juist ziet? In elk geval niet als een exclusieve groep. "Identiteit is als de Schelde: op het eerste gezicht verandert die niet, ze stroomt gewoon waarheen ze stroomt. Toch is ze altijd anders en in beweging. Identiteit is hetzelfde: je moet niet denken dat alles vaststaat. Alles verandert. Je kunt ook steeds nieuwe dingen in je gemeenschap opnemen."

"Niet verboden om intelligent met je kiezers om te gaan"

Ook van het nationalisme wordt volgens De Wever een te eng beeld gevormd. "Nationalisme is geen ideologie op zich, dat is het principe dat er een zekere mate van overeenstemming moet zijn tussen de gemeenschap en de politieke structuur. Een gemeenschap met zes miljoen mensen, die een cultureel patroon heeft, en een taal deelt is dus wel een basis om de democratie op te funderen. We hebben geen andere basis, alleen deze Vlaamse."

De intussen beladen term confederalisme is dan weer niet prominent aanwezig in de N-VA-campagne. Een bewuste zet? "Als je beseft dat er een kiezersmarkt bestaat, is het niet verboden om daar intelligent mee om te gaan. Maar uiteindelijk moet je mensen proberen warm te maken voor je gedachtegoed. Ik heb nooit een standpunt ingenomen waar ik zelf niet volledig achter sta. Dat werkt ook niet. Marketeers zijn ook nooit de baas geweest in mijn partij."

"Wij willen een ander soort democratie"

In welke mate is het N-VA-programma nu eigenlijk liberaal? "Via ondernemen moeten we welvaart kunnen creëren, maar ik ben geen liberaal op dat vlak. De markt moet grotendeels wegblijven uit het gezin, het onderwijs, de zorg. Toch verslijten linkse partijen ons voor neoliberalen. Maar ik maak me geen illusies. We zullen nooit allemansvriendjes zijn. N-VA gaat voor een andere democratie."

De Wever voert wel een vurig pleidooi tegen betutteling, een raakpunt met de liberalen. Dat betekent voor hem niet dat "vrijheid, blijheid" alles per definitie zou verbeteren. "We zijn hier ongelofelijk vrij, maar niet gelukkig." Toch zijn meer wetten geen oplossing, maar wel normen die ontstaan vanuit het groepsdenken. "De gemeenschap moet sociaal normerend werken. Normen en waarden voortbrengen die niet juridisch zijn. Ik spreek niet over wetten, want als je alles in wetten moet steken heb je gefaald."

"Veel zorgen over de opvolging"

N-VA is op enkele jaren tijd geëvolueerd van een kleine partij naar een brede volkspartij die op 25 mei misschien meer dan 30% van de stemmen haalt. Toch is de kracht die van voorzitter De Wever uitgaat daarin niet te onderschatten. Dat N-VA een eenmanspartij zou zijn, is bovendien iets wat De Wever zelf bezighoudt.

"Er zijn problemen die gewoon problemen zijn. Politiek is geen dokter Oetker: je kan geen poedertje in een glas water oplossen om een politicus te toveren. Er zijn mensen van wie je denkt dat ze het kunnen, maar het publiek bekijkt dat zo nog niet. Daar moet je doorheen. Het zal ons nog minstens vijf jaar kosten om ons politiek personeel evenwaardig te maken aan ons electoraal gewicht." De vraag of De Wever dit tempo nog kan volhouden tot zijn partij helemaal op punt staat, laat hij onbeantwoord.

"Geen overwinningsmars op de Wetstraat 16"

Of de partij nu al grootse plannen heeft om een eventuele overwinning te vieren, daar wil De Wever niets over gezegd hebben. Toch is het niet de bedoeling om een overwinningsmars te houden, naar analogie met de gemeenteraadsverkiezingen in 2012. De beelden van De Wever die gevolgd door horden enthousiaste militanten richting 't Schoon Verdiep trok, zijn bijgebleven.

"Die mars is toen uit de hand gelopen. Het was niet de bedoeling dat het een betoging zou worden. Door de livebeelden kreeg je dan ook nog eens het effect van de rattenvanger van Hamelen. Perceptiegewijs geen leuke zet, maar soms doe je spontaan wel de beste dingen. Ik ben dan ook de grote schrik van alle woordvoerders."

De Wever ziet zijn politieke toekomst na 25 mei rooskleurig tegemoet. "Als we een goede score halen, ben ik redelijk gerust dat alles vlot zal verlopen aan de onderhandelingstafel. Als een ambt opnemen nuttig is, dan doe ik het. Maar als dat niet zo is, dan blijf ik eraf. Ik heb al te vaak gezien hoe een Vlaamse politicus zich door een persoonlijke drang laat verlammen. En ik beloof dat ik hoe dan ook geen mars houd op de Wetstraat 16."

lees ook