"Een rechtsstaat is geen dictatuur waarin politici zelf voor rechter spelen"

Annemie Turtelboom en Filip Dewinter kruisten in "De zevende dag" de degens over het justitiebeleid van de voorbije jaren. De aanpak van de straffeloosheid werd twee jaar geleden gezien als de lakmoesproef van het justitiebeleid, en net op dat vlak heeft Turtelboom volgens Dewinter gefaald. Toch ziet Turtelboom wel een duidelijke vooruitgang. "Politici moeten zelf niet voor rechter spelen, maar wel zorgen voor voldoende geld en middelen voor justitie."

Twee jaar geleden verkondigde toenmalig Open VLD-voorzitter Alexander Decroo dat het aanpakken van de straffeloosheid de lakmoesproef van het justitiebeleid zou worden. Minister van justitie Turtelboom vindt dat er op dat vlak grote stappen vooruit zijn gezet. "De straffeloosheid is er in de praktijk echt op verminderd. We voeren alle straffen vanaf vier maanden effectief uit. De wachtlijsten voor enkelbanden en werkstraffen zijn ondertussen ook weggewerkt."

Filip Dewinter (Vlaams Belang) veegde die stelling van tafel. "Ons veiligheidsbeleid is dik gebuisd, ook al is er misschien wel een verbetering van 1/10 naar 2/10. Hoe dan ook blijven we het meest lakse Europese land qua strafuitvoering. Meer dan 73% van alle klachten wordt geseponeerd. Dat is gigantisch veel. Wat betreft effectieve strafuitvoering blijft het in de praktijk de regel dat straffen onder de vijf maanden niet worden uitgevoerd."

"Schaf de wet-Lejeune af en stuur meer vreemdelingen in de cel terug"

Volgens Dewinter zorgt een laks beleid voor meer criminele feiten. "In ons land wordt er om de zeven minuten ergens ingebroken. Criminelen weten dat ze hier uiteindelijk toch vrijgepleit worden." Hoe het veiligheidsbeleid er volgens Vlaams Belang dan wel moet uitzien, vat Dewinter samen in drie werkpunten.

Een eerste maatregel is de afschaffing van de wet-Lejeune, die vervoegde vrijlating in theorie na 1/3 van de straf mogelijk maakt. Toch ziet Turtelboom hier geen heil in. "We hebben de regels omtrent vervroegde vrijlating de voorbije legislatuur al verstrengd, maar we zijn tegen een totale afschaffing van de wet. Je moet mensen in de cel perspectief geven. Dat verlaagt de kans op recidive."

Een tweede belangrijke maatregel voor Vlaams Belang is het terugsturen van criminelen van andere origine naar hun land van herkomst. "In ons land is 45% van de gedetineerde een vreemdeling, en 1/3 daarvan is bovendien illegaal. Stuur hen alsjeblieft terug naar hun land van herkomst."

Over het terugsturen van gedetineerden is Turtelboom erg duidelijk. "De samenwerking met het kabinet van staatssecretaris De Block is nog nooit zo goed verlopen. We sturen effectief meer mensen terug dan enkele jaren geleden. In 2012 waren het er nog een 300-tal, dit jaar zullen we uitkomen op meer dan 800. Je moet wel voor ogen houden dat je illegalen niet met een simpele druk op de knop kan terugsturen."

"Zelf gevangenissen bouwen in het buitenland is pure kafka"

Als oplossing voor het tekort aan capaciteit, stelt Dewinter voor om naar Nederlands voorbeeld gevangenisboten te voorzien in Antwerpen. Een mogelijke oplossing om het aandeel gevangenen van andere origine terug te dringen, ligt voor Vlaams Belang in het bouwen van gevangenissen in het buitenland met Belgisch belastingsgeld.

Turtelboom maakte brandhout van deze oplossing. "De overbevolking in onze gevangenissen is effectief al gedaald. Er komen drie gloednieuwe gevangenissen, waarvan er al eentje zijn deuren heeft geopend. We hebben ook geïnvesteerd in de komst van een centrum voor geïnterneerden. Zo'n extra boot hebben we dus niet nodig. Gevangenissen bouwen in het buitenland is dan weer pure kafka. Italië heeft zich daar aan gewaagd in Albanië: daar hebben amper 30 gedetineerden ooit verbleven en het was een financiële aderlating voor het land."

"Snellere strafuitvoering en voldoende werkingsmiddelen prioritair"

Volgens Turtelboom is er maar een belangrijke prioriteit in het justitiebeleid van de komende jaren: het versnellen van de rechtsspraak, al dan niet via snelrechtbanken. "Mensen moeten hoe dan ook sneller hun straf kennen." Daarnaast blijft het belangrijk om kortere straffen effectief uit te voeren, eventueel via het systeem van werkstraffen of de enkelband.

Over de enkelband als methode om straffen sneller en beter uit te voeren is Dewinter helemaal niet te spreken. "Ze stellen de enkelband voor als de grote toverformule, maar eigenlijk is het niet meer of minder dan onbetaald verlof in eigen huis. Een feitelijke kwijtschelding van je straf dus."

Turtelboom hamerde tenslotte nog op het belang van voldoende werkingsmiddelen voor justitie. "Politici moeten zelf geen straffen uitspreken, daar bestaat de rechtsspraak voor. Anders leven we ook niet meer in een rechtsstaat maar in een dictatuur. Het is wel belangrijk dat politici zorgen voor voldoende geld en middelen voor justitie."

lees ook