Troosteres van eenzamen - Charlotte Van Zanten

Met enige regelmaat word ik uitgenodigd om iets over Japan te vertellen. Zo ook afgelopen week. Het ging dit keer over de pornoficatie van Japan en in hoeverre wij ons daar in het Westen zorgen om moeten maken. Men houdt ervan te denken dat Japan de toekomst representeert, maar omdat het is ook een land vol eigenaardigheden is wordt er wat huiverig over gesproken.

Weetjes uit Wikipedia

Love Hotels, virtuele liefdesrelaties, schaamcultuur, bevolking met vreselijk laag geboortecijfer: slechts een fractie van de regenboog aan curiositeiten. Mijn taak is meestal de vermoedens dat iets ‘typisch Japan’ is te bevestigen. De toelichtingen die ik moet geven behoeven door de regel heen geen duizelingwekkend onderzoek. Ik heb drie jaar in Japan gewoond, dus met enkel een knik is het gedaan.

Ik vind die avonden nogal een verantwoordelijkheid, maar als ik het niet doe, dan vraagt de organisatie iemand anders. Een Japanoloog bijvoorbeeld, en die haalt alles uit de boeken en strooit met wikipedia “popular culture” slang waar zelfs de meest scherpzinnige downtown Japanner nog nooit van heeft gehoord.
 

Nieuwsgierig naar de rotte onderwereld

Ik heb in Japan gestudeerd, gewerkt en gewoond. Voor een periode van drie maanden werkte ik als hostess in een club in een van de meer obscure wijken van de stad. Ik belandde er via een meisje waar ik af en toe modellenwerk mee deed. De crisis van 2008 had het aantal opdrachten gereduceerd, dus zij deed dit ernaast als extra bijverdienste.

Financieel was de noodzaak bij mij minder hoog. Mijn fascinatie voor erotisch nachtvertier werd echter geprikkeld en ik was nieuwsgierig naar die rotte onderwereld. Een wereld die in Japan, zo dacht ik, net als de rottende kersenbloesem werd geaccepteerd vanwege het shintoïsme. Er bestond tóch geen hel in Japan: niets was slecht, alles noodzakelijk, zout en zoet, seks en kuisheid, goed en kwaad.

De ziekte van Tokio is eenzaamheid

Over wat zich afspeelt in de hostessclubs van Tokio kun je een boek schrijven, en dat heb ik dan ook gedaan. Het is hierdoor dat ik meestal uit word genodigd iets te vertellen gerelateerd aan het nachtleven van de Japanner of aan hun raadselachtige verhouding tot seksualiteit.

Wat ik op zo’n avond meestal vertel is een stuk minder spectaculair dan uw stoute verwachtingen nu. Daarvoor leerde ik als hostess de ongeneeslijke ziekte van de grote stad veel te snel kennen. Die bleek geen perversiteit, maar eenzaamheid.

De mannen die naast me op de bank kwamen zitten waren helemaal geen Shintoistische nachtwolven zonder schuldgevoel, maar juist eenzame zielen op zoek naar intimiteit. Het waren mensen die teveel werkten in een anonieme metropool en het bleek voor hen niet makkelijk te zijn om een sociaal leven op te bouwen. Laat staan op de rails te houden. De ziekte was eenzaamheid, de hostessclub een van de talloze medicijnen.

Iedereen is alleen

Tokio is een stad die overspoeld wordt door boerenjongens, expats en gelukzoekers. Daarom is niemand een buitenstaander, maar is iedereen alleen. Is dat niet precies wat men over Brussel zegt? Toen ik hier naartoe verhuisde, waren dat de sussende woorden van mijn omgeving. Brussel is een wereldstad en iedereen is er een buitenlander dus je zult je er direct thuis voelen.

De sociale structuur van een wereldstad is anders dan die van de provinciale steden. Nieuwe inwoners worden met open armen verwelkomd, maar niemand laat een traan als ze weer vertrekken. Daarvoor komen en gaan teveel mensen, we kunnen niet blijven treuren. Tokio, Londen, New York, Brussel: die structuur is universeel.

En hoe zit het in Brussel?

Hoe staat het met de eenzaamheid onder Brusselaren? Er vanuit gaande dat iedereen die in de stad Brussel woont, Belg of niet, een Brusselaar is. Bent u wel eens eenzaam? Wat doet u als de warmte van een goed gesprek mist? Bezoekt u een bioscoop? Drinkt u een biertje met uzelf? Maakt u een wandeling? Gaat u naar de sauna? Of doet u soms iets stouter? Zoekt u fysiek contact op? Kunnen al deze vormen van vermaak de behoefte aan sociale interactie vervangen?

Wat zou u ervan vinden als in uw buurt een laagdrempelige hostessclub haar deuren zou openen? Een plek waar u zonder aarzelen alleen naar binnen zou gaan en waar u met iemand kunt praten. De vrouwen, of mannen (want niet alleen mannen zijn eenzaam) werkzaam in de club zijn gemaakt om te luisteren, een goed gesprek te voeren of om een spelletje te spelen. Ze weten wat de stad u onthoudt en ze begrijpen waar u behoefte aan heeft. U hoeft zich nergens voor te schamen. Aan de ziekte van de grote stad kan niemand ontsnappen dus we kunnen er maar beter een oplossing voor verzinnen.
 

(Charlotte Van Zanten is Nederlandse die in Brussel is aangespoeld.)

lees ook