Als politici moeten luisteren - Bie Vancraeynest

Het was de eerste storm in een glas water in die ellenlange aanloop: het bedenkelijke verbod op schooldebatten. Een wat stoffig ‘comité voor zorgvuldig bestuur in het onderwijs’ had een ruim interpreteerbaar principe (een onderwijsinstelling kan binnen haar domein geen mededelingen of activiteiten dulden die rechtstreeks of onrechtstreeks de verspreiding van politieke ideeën meebrengen), nogal eng bemeten.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Alle verschillende betrokken partijen vielen over elkaar om te zeggen dat er geen sprake kon zijn van een verbod! Integendeel zelfs, als er iets is waar jongeren iets uit leren is het wel uit een debat! Het gaat wel vaker over jongeren tijdens deze campagne: de strijd tegen jeugdwerkloosheid en de grote/kleine onderwijshervorming haalden alle podia van de congressen. Moeilijker wordt het als er mét jongeren moet worden gepraat.

Een aantal Brusselse jongerenorganisaties organiseerden een evenement onder de titel : ‘Het grote Brusselse jongerendebat, les jeunes Bruxellois font le débat.’ Jongeren, al dan niet stemgerechtigd kregen de kans om hun zegje te doen over de thema’s die hen nauw aan het hart liggen: onderwijs, tewerkstelling, racisme, politiegeweld, mobiliteit, fuifbeleid, ...
Wie graag politici wil voor een evenement, heeft baat bij een goeie timing ten opzichte van D-day (of jour J, in het Frans), niet te vroeg, niet te laat. De Nederlandstalige partijen zeggen snel toe en vaardigen hun lijsttrekkers af, zonder morren. Aan Franstalige kant zijn het eerder de bankzitters die mogen komen opdraven, na lang aandringen. Is het de tweetaligheid van het evenement dat hen doet aarzelen om te komen? Of de plaats, de Beursschouwburg, die weliswaar meertalig is maar een behoorlijk Nederlandstalig etiket heeft?

Interval van de gelijkheid

Er is een korte periode waarin wij op gelijke voet staan. Wij, dat zijn de kiezers en zij die naar onze stem dingen. De stemmen moeten nog worden uitgebracht en het geld van de voorbije legislatuur is al bestemd. Dit is het interval van de gelijkheid waarin wij samen kunnen nadenken over hoe de samenleving er zou kunnen uitzien. Waarin we kandidaten graag onze ideeën, grieven en verlangens toespelen.

Hier is een generatie van welbespraakte, vaak tweetalige jonge Brusselaars die de lokroep van buurtfeesten en de Nieuwstraat weerstaat en komt opdagen. Om alle jongeren de kans te geven om iets te kunnen zeggen over een gekozen thema wordt er een methodiek gevolgd. Er is een opwarmertje in de vorm van een stellingenspel, daarna wordt in kleine groepjes dieper gegraven. Een woordvoerder per groep presenteert aan de politici zijn vragen, doet suggesties, of brengt een getuigenis. Tot dan moeten politici luisteren en dan pas krijgen ze, met een klok, een vast aantal minuten toegemeten om te reageren. Tijdens die beperkte spreektijd mogen ze zich niet bezondigen aan een aantal klassieke dooddoeners die tijdens dit evenement taboe zijn verklaard en waar ze strafpunten kunnen voor krijgen: ‘Daar is geen budget voor, dat gaat te veel kosten, het zal beter gaan na de zesde staatshervorming, dat was niet mijn bevoegdheid, ik wil wel, maar de andere partijen blokkeren’...

Candy Crush

De methodiek is op voorhand netjes meegedeeld en waar nodig toegelicht bij de genodigden. Maar niet iedereen heeft de briefing even goed gelezen. Er zijn politici die het heel erg moeilijk hebben met het gegeven dat zij eerst een uur moeten luisteren naar jongeren en dan pas mogen spreken. Politici die zich niet veel aantrekken van het interval der gelijkheid. De desinteresse zodra een ander het woord neemt, wordt gesymboliseerd door dat eeuwige gescrol. (Ik vergaap mij daar altijd aan als ik naar Villa Politica kijk. In het hart van onze democratie, in een van die halfronden waarvoor gevochten is, wordt massaal gescrold en geswipet.)

Welke e-mail moet nu, op deze zaterdagnamiddag, onmiddellijk worden beantwoord? Welk belangrijk telexbericht loopt nu binnen?

-“U krijgt nu de kans om naar jongeren te luisteren, om daar straks op te reageren”
-“Maar ik weet al wat ik ga zeggen”
Of nog
-“Ik heb vijf jaar geluisterd naar iedereen, nu is het aan mij om te praten.”

Terwijl de jongeren overleggen, vormen sommige politici een eigen groepje en kletsen bij. Ik denk dat er politici zijn die tijdens de campagne meer met de politieke concurrentie praten dan met onbesliste kiezers. Ze voeren campagne met hun posse en hebben samen dikke pret. Nu en dan deelt iemand een foldertje uit.
Welke boodschap krijg je als jonge volwassene van de mensen die doorgaans de touwtjes in handen hebben, van iemand die op zijn telefoon misschien wel Candy Crush zit te spelen terwijl jij getuigt over hoe moeilijk je schoolse parcours is gelopen?

Hier zitten jongeren die er nog in geloven, in dialoog, debat, in getuigen tegenover mensen die de macht in handen hebben om aan hun besognes iets te veranderen. Ze hebben zich niet laten doen door die grote groep die zegt dat alle politici zakkenvullers zijn, dat stemmen geen zin heeft en dat er nooit iets zal veranderen. Ze proberen wijs te geraken uit het institutionele kluwen van onze hoofdstad. Ze hebben zich het voorbije jaar verdiept in een thema en willen hun bevindingen delen. Ze proberen de jongeren die niet komen opdagen omdat ze ergens gehoord hebben dat stemmen ‘haram’ is en dat je als goede moslim zondigt als je gaat stemmen, te overtuigen van het tegendeel. Ze zijn jonge Brusselse burgers.

C’est quoi ça?

Er worden heel erg interessante dingen gezegd. De niet-aflatende stroom aan berichten over politiegeweld verhit de gemoederen. Een politicus geeft als mogelijke piste het diversifiëren van het politiekorps zodat het beter de bevolkingssamenstelling van die politiezone weerspiegelt. Alle politieke partijen knikken instemmend. Consensus! Politici van verschillende partijen die elkaar opvrijen , zijn bijna even irritant als politici die elkaar afkatten tijdens sjakossengevechten.
Een meisje van Marokkaanse origine is heel erg verontwaardigd. “Ik moet wachten om gerespecteerd te worden door de politie tot jullie een divers personeelsbeleid hebben uitgewerkt? Vous rigolez ou quoi? Ik ben hier geboren, ik wil door iedereen gerespecteerd worden, niet alleen door een flik van ‘mijn gemeenschap’, c’est quoi ça?”. En zo zijn er talrijke momenten waar het de jongeren zijn die de gemoedelijke uitwisselingen toch voldoende scherp houden.

Er zijn ook andere politici. Je kan ze zo spotten. Zij komen alleen. Zij hebben geen campagnejasje aan en sleuren geen folders mee. Zij klitten niet samen met andere politici. Zij gaan geruisloos op in een denkgroepje. Zij tweeten niet, zij luisteren. Zij denken mee met mensen die nog niet eens kunnen stemmen op hen. Zij genieten zichtbaar van het uitwisselen van ideeën. Want het is eigenlijk daarom dat zij ooit aan politiek zijn gaan doen. Zij geloven in de maakbaarheid van de samenleving, maar ze weten dat het niet politici alleen zijn die daar de voorwaarden voor scheppen. Zij vinden het niet erg om te vechten voor elke stem, zij vinden dat eigenlijk maar normaal. Als de debatten al lang afgelopen zijn, staan zij nog na te praten, met een jongere, om nog iets te vragen, iets uit te klaren. Nu en dan noteren zij iets in een boekje. Ook zij moesten eigenlijk al lang ergens elders zijn, on the campaign trail, maar dat is niet aan hun lichaamstaal af te lezen.

Misschien moeten wij leren stemmen op diegenen die hebben geleerd te luisteren.

(Bie Vancraeynest werkt voor jeugdhuis Chicago in Brussel en is blogster.)

Tot zaterdag 24 mei laten we dagelijks minstens één "campagnewatcher" op u los. Daar zijn politologen bij, krantencommentatoren, columnisten en andere verstandige mensen die een goede pen hebben. Hij of zij geeft commentaar op wat is opgevallen tijdens de kiesstrijd.

moderator

 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.