Portugese kandidate Suzy in het oog van de storm

De karig geklede Suzy veroorzaakt in Portugal met haar nummer "Quero ser tua" nogal wat ophef. Tegenstanders vinden de Portugese inzending voor het Eurovisiesongfestival "vulgair, plat en rechtstreeks uit de goot". Het lied is een muzikale mengeling van Braziliaanse volksmuziek en Afrikaanse ritmes, de tekst zou dan weer verwarrend en kinderlijk zijn. Correspondent José da Silva Marcos legt de controverse uit.

Het Eurovisiesongfestival is niet meer wat het is geweest. Dit cliché kan niet genoeg worden herhaald. Maar het was ooit anders. Net als in menig ander land zat ook in de beginjaren vrijwel iedereen in Portugal gekluisterd aan de televisie om te genieten van de muzikale hoogstandjes van het verre buitenland, want zo ver was Europa toen voor de Portugezen. Een mix van opwinding en spanning maakte zich meester van het land. Zittend op het puntje van de stoel en soms knarsetandend werd er geluisterd naar de resultaten van de landenjury's. Het waren onvergetelijke momenten.

Die magie is verdwenen. En met de magie, ook de kijkcijfers. Hoewel die per land sterk verschillen, behoort het Eurovisiesongfestival in de meeste landen niet langer tot een van de best bekeken televisieprogramma's, zo ook in Portugal.

De kijkcijfers van de voorrondes op de Portugese omroep RTP zijn zelfs om van te huilen. En met de kijkcijfers is volgens velen in Portugal het niveau van de inzendingen evenredig omlaag gegaan. Miguel Sousa Tavares, schrijver en televisiecommentator, vatte het onlangs samen: "Van de prachtige, stijlvolle, poëtische liedjes die onze ware ziel vertolken, zijn we afgezakt naar nietszeggend en verwarrend gekrijs op muziek die allesbehalve Portugees is”. Volgens hem geldt dat ook voor de inzending van dit jaar.

"Ik wil de jouwe zijn" is een volledige afgang

Portugal stuurt naar Kopenhagen de sensueel ogende Suzy met "Quero ser tua" ("Ik wil de jouwe zijn"). Het lied is een weinig verrassend muzikale mengeling van Braziliaanse volksmuziek en Afrikaanse ritmes. De tekst is een volledige afgang. In een verwarrend, kinderlijk en af en toe zelfs onbegrijpelijk Portugees zingt de karig geklede Suzy over de verlangens naar haar geliefde, waarbij niet duidelijk is of ze naar hem verlangt om zijn fysieke schoonheid of om zijn beperkte intellectuele vermogens.

Voor het eerst gebeurde iets onverwachts. Onmiddellijk na de bekendmaking kwam een lawine aan negatieve reacties los. Vulgair, plat, rechtstreeks uit de goot, banaal, zijn zo enkele voorbeelden. Alsof dat al niet erg genoeg was, werd de schrijver van het lied, Emanuel, ervan beschuldigd de uitgebrachte stemmen te hebben gemanipuleerd.

Zoals in veel landen wordt ook in Portugal het winnende lied door het publiek gekozen. Dit betekent dat iedereen er via de telefoon zijn of haar stem kan uitbrengen op een van de kandidaten. Elk telefoontje staat gelijk aan een stem. Het liedje met de meeste stemmen, telefoontjes dus, wint.

Kort nadat bekend was geworden dat "Quero ser tua" had gewonnen, kwam een stroom van geruchten op gang dat Emanuel tal van vrienden en kennissen had gevraagd om zoveel mogelijk te bellen, om zo zeker te zijn van de overwinning. Hij zou er een klein fortuin aan telefoonkosten voor hebben overgehad. Hoewel Emanuel dat onmiddellijk ontkende en er tot op heden geen keiharde bewijzen zijn gevonden van een mogelijke fraude, ging het van kwaad naar erger.

Russische roulette

Binnen no time werden Suzy, Emanuel en het liedje in de media tot op het bot afgemaakt. Er volgden komische sketches in verschillende programma's op radio en televisie. Stand-upcomedians in bars en cafés in Lissabon en Porto voerden met groot succes hun Suzy-act op! En zelfs de politiek bemoeide er zich mee. Enkele parlementsleden plaatsten vraagtekens bij de Portugese inzending van dit jaar voor het Eurovisiesongfestival.

Toch kan Suzy ook rekenen op steun. Paulo de Carvalho, die zelf in 1974 meedeed aan het festival (hij behaalde toen de laatste plaats) en een van Portugals bekendste zangers, vindt de kritiek zwaar overdreven. "Het maakt werkelijk niet uit of je een nummer hebt dat wel of niet een mooie, poëtische tekst heeft, op de Portugese muziektraditie is geïnspireerd of waarbij de uitvoerende muzikant of groep er zus of zo uitziet. De keuze van de jury´s heeft iets weg van een Russische roulette. Laten we eerlijk zijn, wie had gedacht dat Abba in 1974 zou winnen! Toch gebeurde dat en ze werden een van de meest succesvolle groepen aller tijden. Dus laten we Suzy nog niet helemaal afschrijven."

Het is uiteraard niet uit te sluiten dat "Quero ser tua" de finale haalt. Tot nu toe heeft de negatieve aandacht voor Suzy en haar liedje zich voornamelijk beperkt tot Portugal. Toch ziet ze het somber in. Volgens Suzy zijn haar kansen om de finale komende zaterdag te bereiken nu al aanzienlijk verkleind.

Wie haar niet in de steek laat, zijn haar duizenden fans. Die geloven er heilig in dat het haar gaat lukken. Maar Suzy moet eerst door de halve finale van morgen zien te komen.