Zuma stevent af op verkiezingswinst in Zuid-Afrika

In Zuid-Afrika worden vandaag parlementsverkiezingen gehouden. De peilingen voorspellen opnieuw een overwinning voor het ANC met de herverkiezing van Jacob Zuma als president. Het is de vijfde keer dat er parlementsverkiezingen worden gehouden sinds de val van de apartheid.

De Zuid-Afrikanen kiezen vandaag voor de vijfde keer een nieuw parlement en nieuwe provinciale besturen. Twintig jaar na de val van de apartheid en de overwinning van oud-president Nelson Mandela, is het nog steeds het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) dat met grote meerderheid ononderbroken de verkiezingszeges heeft binnengehaald.

Toch gaat het langzaam maar zeker bergaf met de partij. Bij de vorige verkiezingen van 2009 konden ze voor het eerst nipt niet meer op een tweederdemeerderheid rekenen. Volgens de laatste peilingen zal dat nu niet anders zijn. Terwijl het ANC vorige keer op 65,9 procent is gestrand, wordt nu 63 procent van de stemmen verwacht.

Moreel kompas verloren?

De huidige president Jacob Zuma komt na een vijfjarig mandaat graag op voor een tweede, en bijgevolg laatste regeerperiode. Zijn politieke carrière is echter niet geheel onbesproken gebleken. Nadat hij in 2005 uit zijn functie van vicepresident was gezet op verdenking van corruptieschandalen, is zijn reputatie er niet op verbeterd.

Toch overleeft zijn populariteit de schandalen, en is Zuma op 72-jarige leeftijd nog vrij geliefd. Zelf afkomstig uit een bescheiden milieu, richt hij zich vooral tot de werkende klasse, waar hij respect weet af te dwingen. Hij belooft alvast meer economische macht te geven aan de kansarmen, en zes miljoen nieuwe jobs te creëren.

Oppositie achterop

De andere partijen volgen het ANC op grote afstand. De Democratische Alliantie (DA) van Helen Zille (foto) zou deze keer 6 procent meer stemmen krijgen, en zo 22 procent binnenhalen. DA heeft een liberaal gedachtegoed en veel aanhang onder de blanke bevolking uit de stedelijke regio's.

De derde grootste partij, Congress of the People (COPE), zou dan weer zwaar verlies lijden. De partij, die een afsplitsing is van het ANC, kampt met zware interne conflicten, onder andere over het leiderschap van Mosiuoa Lekota. De peilingen voorspellen een kleine 3,4 procent van de stemmen.

Ook enkele nieuwkomers trekken de aandacht. Nog een ANC-uitloper, de radicaal linkse Economic Freedom Fighters (EFF) van Julius Malema zou ondanks haar prille bestaan veel stemmen bij de jongeren kunnen aantrekken. Ook de nieuwe partij Agang (wat "bouwen" betekent) van Mamphela Ramphele, de partner van de vermoorde anti-apartheidsstrijder Steve Biko, leek veelbelovend. De partijleidster besloot eerder een samenwerking aan te gaan met de DA, die haar zelfs als presidentskandidate naar voren wilde schuiven. Uiteindelijk kwam Ramphele op haar beslissing terug.

Gallo Images / Barcroft Media

Uitdagingen

Zuid-Afrika blijft een van de landen met de hoogste ongelijkheid ter wereld. Vele erfenissen uit de apartheid wachten nog om aangepakt te worden, zoals de herverdeling van het land en de sociale structuur van de maatschappij. De overvolle townships blijven bestaan, en de rijkere bevolkingslaag trekt zich nog altijd terug in streng beveiligde privégemeenschappen. Ook de falende openbare dienstverlening lokt dagelijks betogingen uit. Een langetermijnvisie voor duurzame groei laat dus nog op zich wachten.