“Met Oostenrijk en Polen komt breuklijn in Europa symbolisch bovendrijven”

Vanavond vindt in Kopenhagen in Denemarken de tweede halve finale van het Eurovisiesongfestival plaats. Hoewel het volgens kenners een show met weinig muzikale hoogtepunten wordt, beloven de acts visueel wél hoge ogen te gooien. Uitkijken is het vooral naar het optreden van de Oostenrijkse transgenderist Conchita Wurst. Maar ook de omstreden inzending van Polen laat Europa mogelijk niet onberoerd. Een vooruitblik.

Na de eerste halve finale dinsdagavond, doen vanavond nog eens 15 landen een gooi naar een plaats in de finale van het Eurovisiesongfestival komende zaterdag. Voor vijf deelnemers zit het liedjesfestival er na vanavond op, want ook nu worden slechts 10 finaleplaatsen uitgedeeld. “Het is moeilijk te voorspellen wie eruit gaat vanavond”, zegt Raf Van Bedts van Eurosong.be. “Voor landen als Wit-Rusland, Slovenië, Georgië en Litouwen wordt het waarschijnlijk moeilijk.”

Wie maakt dan wel een grote kans om naar de finale door te stoten? “Israël komt met een knap nummer”, weet Van Bedts. “De jonge zangeres Mei Finegold zet met “Same heart” een ijzersterke vertolking neer. Het is een modern en uptempolied dat ze vol overtuiging brengt. In de persruimte is Finegold één en al elegantie, maar op het podium ontpopt ze zich tot een harde tante met een zwaar stemgeluid.”

“Een ruwe bolster met een blanke pit”

“Noorwegen vormt dan weer directe concurrentie voor Nederland. Beide landen hebben het dit jaar over stormweer. Dinsdagavond scoorde The Common Linnets voor Nederland met “Calm after the storm”, vanavond probeert Carl Espen het voor Noorwegen met “Silent storm”. In tegenstelling tot de Nederlanders zingt hij geen countrynummer, maar gewoon een sobere ballade. Espen is een robuuste vent wat een opmerkelijk beeld geeft op het podium, zeker omdat hij erg breekbaar zingt als een ruwe bolster met een blanke pit. Er borrelt iets binnenin.”

Ook Roemenië zal volgens Van Bedts goed scoren. Dat land stuurt Paula Seling & OVI (foto) met het nummer “Miracle”. “OVI is de man achter “She’s after my piano” waarmee 2 Fabiola featuring Loredana enkele maanden geleden aan de Vlaamse preselecties deelnam. Het Roemeense duo deed in Oslo in 2010 al eens mee aan het Eurovisiesongfestival en eindigde toen op de 3e plaats. Destijds vielen ze op met een grote piano met twee klavieren op het podium. Deze keer gaan ze op dit elan verder met een rond keyboard. Paula weet opnieuw te verrassen met een lange noot van wel 18 seconden waarbij ze steeds hoger gaat.”

“Griekenland is een van de meest onderschatte landen van deze halve finale en van het Eurovisiesongfestival tout court. Het is een land met een sterke Songfestivalreputatie en eindigt vaker wel dan niet in de top 10. Deze keer lanceert Griekenland Freaky Fortune featuring Riskykidd (foto) in de arena met het nummer “Rise up”. Het is een eigentijds lied, een van de modernste inzendingen. De Grieken sleuren een heuse trampoline op het podium wat knappe visuele effecten met zich meebrengt. Ik weet niet of ze het Songfestival effectief gaan winnen, maar de pas opgerichte nieuwe Griekse openbare omroep NERIT houdt er beter rekening mee.”

“Alle clichés over vrouwen op één hoop”

Dat het Eurovisiesongfestival sinds de val van het IJzeren Gordijn tot een tweestrijd tussen West- en Oost-Europa is uitgegroeid, wordt op enkele uitzonderingen na, jaar na jaar bevestigd met de puntentelling. Ook vanavond komt die tweedeling symbolisch aan de deur kloppen met de inzendingen van Oostenrijk en Polen.

“Polen neemt na 3 jaar opnieuw deel aan het Eurovisiesongfestival. Hun afwezigheid had niks met politiek te maken, maar wel met geld. Onder meer met de organisatie van het EK voetbal in Polen en Oekraïne twee jaar geleden, waren de financiën ontoereikend om ook nog eens geld vrij te maken voor het Eurovisiesongfestival.”

Dit jaar is dat wel gelukt en meteen slaagt Polen erin heel wat West-Europese landen te choqueren. “De Poolse inzending is gecontesteerd want het nummer is vrij seksistisch. Donatan & Cleo (foto) gooien in “My Slowianie” alle clichés over vrouwen op één hoop en kijken daarbij niet op een blote borst meer of minder. Ze hebben hun Slavische vrienden al bedankt omdat ze op die manier hun “cultuur” in de verf kunnen zetten. Ondertussen laten ze in het midden of dit nummer een grap is dan wel of ze het menen. Ik vrees dat het laatste het geval is.”

“Thomas Neuwirth heeft zichzelf helemaal heruitgevonden”

Omgekeerd hebben heel wat Oost-Europese landen dan weer moeite om de Oostenrijkse inzending te appreciëren. Het Alpenland stuurt met Conchita Wurst immers een transgenderist met baard naar het liedjesfestival. Onder meer de Armeense delegatie heeft zich al negatief over de artiest uitgelaten, hoewel dat volgens Van Bedts niks meer dan een storm in een glas water was.

“Conchita Wurst brengt een cultact, het is de ultieme gimmick. Toch had ze veel meer indruk gemaakt mocht ze jaren geleden al zijn aangetreden. Intussen hebben we al een echte transseksueel gehad met Dana International in 1998. In 2006 kregen we met de monsters van Lordi het andere uiterste voorgeschoteld.”

Volgens Van Bedts beschikt Wurst echter over twee belangrijke troeven. “Het is geen leeghoofd. Met haar baard brengt ze een duidelijke boodschap van verdraagzaamheid. Ze wil aantonen dat je als mens moet en kan zijn wie of wat je zelf wil, zelfs al ben je een man met een jurk en een baard.”

“Daarnaast heeft ze een uitstekend lied gekozen. In het verleden brachten transseksuelen of dragqueens op het Songfestival vaak popnummers vol toeters en bellen. Wurst trekt echter de kaart van de ballade. “Rise like a phoenix” klinkt als een demo voor een Bondfilm. De titel spreekt ook boekdelen want Wurst begon haar carrière ooit als Thomas Neuwirth in een talentenjacht en heeft zichzelf sindsdien helemaal heruitgevonden.”

“In sommige landen blijven thema’s als homoseksualiteit en transseksualiteit helaas moeilijk liggen. Met Oostenrijk en Polen komt de klassieke breuklijn in Europa symbolisch bovendrijven. Maar het Eurovisiesongfestival is de geknipte plek om over die grens heen te kijken en elkaar te leren kennen.”

Tot slot nog dit: dat het Eurovisiesongfestival ook in Australië jaarlijks door miljoenen mensen wordt bekeken, is de European Broadcasting Union (EBU) niet ontgaan. Om ook dit publiek op de wenken te bedienen zal de Australische zangeres Jessica Mauboy (foto) vanavond de intervalact voor haar rekening nemen.