Focus op kwaliteit moet wetenschapsfraude tegengaan

Tijdens een debat in Hasselt is gisteravond gepleit voor een andere aanpak van fraude bij wetenschappelijke publicaties. De druk bij onderzoekers om veel te publiceren is hoog, waardoor de neiging om te frauderen met onderzoeksresultaten en plagiaat toenemen. "Meer nadruk leggen op de kwaliteit van het onderzoek, kan soelaas bieden", zegt Geert Molenberghs (UHasselt).

Zowel binnen als buiten de academische wereld was er veel belangstelling voor het debat. "We denken dat de druk op de onderzoekers toeneemt om meer publicaties te doen in wetenschappelijke tijdschriften en er daardoor -bewust of onbewust- meer fraude optreedt", aldus Geert Molenberghs, die voorzitter is van de Commissie Wetenschappelijke Integriteit aan de Universiteit Hasselt.

"Soms kan het ook gaan om onzorgvuldigheden door tijdsdruk. We zien bovendien dat er in de diverse culturen andere opvattingen bestaan over wat fraude is en wat niet. Het is onze taak om door goede opleiding en informatie preventief op te treden."

In het debat met wetenschapsfilosoof Gustaaf Cornelis, journalist Frank van Kolfschooten (die beiden een boek over dit thema hebben geschreven) en enkele professoren werd duidelijk dat een mogelijke oplossing ligt in de verschuiving van de focus op kwaliteit. "Eerder dan de kwantiteit te benadrukken, zie je dat in andere landen expertencommissies en peer reviews eerder de kwaliteit van onderzoeksrapporten gaan beoordelen", stelt Molenberghs. "We moeten terug naar de "slow science", waarbij onderzoekers de tijd krijgen om iets grondig uit te zoeken in plaats van overhaast conclusies te trekken."