"Eindelijk plukken we vruchten van duurzame inspanningen"

Europa voerde na het uitbreken van de wereldwijde economische crisis grootse hervormingen door. Er kwam meer toezicht op de banken en op het economisch beleid van de lidstaten. Toch draait de economie nog niet op volle toeren. Wat kan Europa nu nog doen? De collega's van "De ochtend" vroegen het aan Herman Van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad.

"We hebben natuurlijke een heel zware crisis achter de rug, net door het slechte beleid in de eerste jaren van de euro", aldus Van Rompuy. "Die problemen zijn aan de oppervlakte gekomen na het uitbreken van de bankencrisis, een crisis die nota bene ontstaan is in de VS."

"We hebben toen in het midden van die storm maatregelen genomen, in de eerste plaats om te overleven en een depressie te voorkomen en ook om dergelijke crisis in de toekomst te voorkomen. En daar plukken we nu de eerste resultaten van. Maar dat is natuurlijk altijd met vertraging. We zullen tussen 2013 en 2015 een miljoen werklozen minder hebben. En hoewel dat er nog altijd veel te veel zijn, moeten we voortwerken aan het vertrouwensherstel."

Daarom, stelt Van Rompuy, moeten we nieuwe hervormingen blijven doorvoeren om de werkgelegenheid een nieuwe kans te geven en de economische en monetaire unie. "We hadden al voor de crisis van 2008 een te lage groei, dus we kunnen niet op korte termijn denken maar op middellange termijn denken."

Drie vragen voor Van Rompuy

Kersvers VBO-voorzitter Michèle Sioen gaf aan "De ochtend" een vraag voor de Europese voorzitter. De EU kende enkele jaren geleden de grootste crisis van haar bestaan door het uitbreken van de Griekse crisis. Kan een enkel lidstaat nu nog steeds de hele unie in gevaar brengen?

"Er zijn lessen getrokken uit statistische fraude die is ontstaan. Zelfs zonder dat had Griekenland een enorm probleem en men heeft nagelaten dat aan te pakken, vandaar dat er na de crisis zo hard moest gewerkt worden. Die statistische fraude, dat kan niet meer, dat hebben we via Eurostat aangepakt."

"Dat soort problemen, dat kan niet meer", stelt Van Rompuy met klem. Hij geeft wel toe dat Europa sneller had moeten optreden. "De Grieken hebben een zware prijs betaald maar zijn op weg naar beterschap. Er is eindelijk zicht op beterschap: voor volgend jaar wordt een groei van 2 à 3 procent verwacht."

In Portugal, dat sinds deze week geen Europese steun meer krijgt, is een op de zes - en zelfs één op de drie jongeren - werkloos. Waren die opgelegde, harde besparingen terecht? Was het niet beter geweest wat minder in te zetten op begrotingen en meer op bestrijden van sociale gevolgen van de economische crisis?

"Schulden zijn een hypotheek op de volgende generatie. Hoe hoger de schuld, hoe harder de volgende generatie moet werken om de schuld terug te dringen. Maar de problemen in die landen zijn wel ontstaan in die landen zelf. Wij hebben die landen geholpen om een failliet te voorkomen. Als we Portugal hadden toegestaan om trager terug te betalen, dan hadden wij met meer geld over de brug moeten komen. We zijn zeer solidair geweest, maar er zijn grenzen aan die solidariteit."

"Ik zeg niet dat de gevolgen meevallen, maar die landen hadden ook zonder Europa maatregelen moeten nemen. Als die landen daar niet in geslaagd waren, dan zou de hele eurozone in elkaar gestuikt zijn en dan zaten we allemaal in de grootste problemen."

In uw memoires schrijft u dat we de vertrouwenscrisis in de EU alleen kunnen overwinnen met concrete resultaten.

"De bedreiging op de euro is voorbij. We hebben de gemeenschappelijke munt intact gehouden. Door de gezamenlijke inspanning in de lidstaten en de eurozone hebben we sinds 2013 een begin van economische groei van om en bij de 2 procent."

Met ook een herneming van de werkgelegenheid is er voor het eerst hoop, stelt Van Rompuy. "Eindelijk is er perspectief. Eindelijk zijn er de vruchten van onze inspanningen. Normaal zullen wij het in de komende jaren beter doen."

lees ook