De EU-Commissie: tussen Rehn en Van Rompuy

De voorbije vier jaar was er een van vernieuwing in de Europese instellingen. Het Verdrag van Lissabon uit 2007 had immers een andere Europese Unie getekend en de Commissie belandde vaak in de schaduw van EU-president Herman Van Rompuy.

Vier jaar geleden keurde het Europees Parlement zonder veel enthousiasme een nieuwe ambtstermijn voor de Portugees José Manuel Durao Barroso goed als voorzitter van de Europese Commissie. Onder meer de liberalen van Guy Verhofstadt (ALDE) stonden niet te springen en moesten daar via een aantal toegevingen van overtuigd worden.

Nu is Barroso niet meteen de meest flamboyante Commissievoorzitter en eigenlijk is hij net daarom gekozen. De regeringsleiders in de Raad -die uiteindelijk de Commissievoorzitter kiezen- houden liever de touwtjes in eigen handen en zijn daarom nogal beducht voor te ambitieuze en te gedreven "Europeeërs" zoals Jacques Delors eertijds en Guy Verhofstadt.

Het werd dus opnieuw Barroso, vooral ook omdat zijn Europese christendemocraten nog altijd de grootste fractie vormen in het Europees Parlement. En Barroso brak ook in die tweede ambtstermijn niet te veel potten en loste dus de verwachtingen in.

AP2013

Olli Rehn waakt over uw geld

Als er iemand zijn stempel op deze Commissie heeft gezet, dan is het wel de Fin Olli Rehn op de post Monetaire Zaken. Als behoeder van de Maastrichtnormen van de eurozone is Rehn zowat de waakhond van de begrotingen van de Europese lidstaten.

Rehn vult die rol als waakhond liever in als dobermann dan als schoothond en dat zullen de regeringen geweten hebben. Anders dan zijn voorgangers is hij immers gewapend met de macht om balorige begrotingslanden boetes op te leggen en onder meer ons land kreeg vorig jaar in dat verband al eens een waarschuwing van de Fin.

Toen de nieuwe Franse minister van Begroting Michel Sapin onlangs nog maar eens de begrotingsdoelstellingen wou uitstellen, steeg in het Berlaymont vervaarlijk gegrom op, vertaald als "non". Parijs is gewaarschuwd en ook andere landen weten intussen dat er met Olli Rehn niet te spotten valt. 

Barones Ashton is de topdiplomate

De Britse barones Catharine Ashton was de voorbije legislatuur Hoge Vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid, zoals dat officieel heet. 

Ashton trad onder meer in de "spotlights" als het gezicht van de Europese diplomatie tijdens de crisissen in Libië, Syrië en Egypte -waar ze een ontmoeting had met de gevangen en afgezette president Mohammed Mursi-  en bracht onlangs een opgemerkt bezoek aan Iran, wat meteen paste in de toenadering tussen dat land en het Westen. 

Haar meest opgemerkte rol speelde ze in Europa zelf. Zo bemiddelde Ashton vorig jaar een akkoord over normale betrekkingen tussen Servië en de voormalige provincie Kosovo. Nog meer actief was Ashton tijdens de crisis in Oekraïne toen ze regelmatig een bezoek bracht aan Kiev en het voortouw nam bij het afkondigen van sancties tegen steunpilaren van het regime van Poetin in Rusland.

Wie nog?

Op Handel kon Karel De Gucht (foto) nog de onderhandelingen over de grootste vrijhandelszone ooit tussen de EU en de Verenigde Staten opstarten, maar niet alle commissarissen konden hun stempel drukken.

De Maltees John Dalli moest in oktober 2012 aftreden als commissaris voor Gezondheid na aantijgingen over het inzetten van zijn invloed ten voordele van een tabaksproducent uit zijn land. De Kroaat Neven Mimica kent u mogelijk omdat hij commissaris van Consumentenbescherming werd na de toetreding van Kroatië in juli vorig jaar.

Maar hebt u misschien ooit gehoord van Gio Hahn (Regionaal Beleid), Janez Potocnik (Milieu), Semeta Algirdas (Belastingen) of Vassiliou Androula (Onderwijs en Cultuur)?

Overschaduwd door "Herman" ?

Het Verdrag van Lissabon uit 2007 voegde de Europese Raad van regeringsleiders en de Europese Centrale Bank (ECB) toe aan het lijstje van Europese instellingen. Centraal daarbij was de nieuwe functie van voorzitter van de Europese Raad, ook EU-president genoemd. 

Sinds 2009 wordt die functie vormgegeven door onze ex-premier Herman Van Rompuy. Aanvankelijk verliep dat schuchter in de schaduw van de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy, maar de voorbije jaren heeft Van Rompuy meer en meer de zaken in handen genomen.

Zeker op internationaal vlak staat hij nu minstens even veel en zo niet meer in de schijnwerpers dan EU-Commissievoorzitter Barroso. Dat lijkt ook wel wat af te doen aan de uitstraling van de Commissie, iets wat de regeringen van de lidstaten wellicht niet onwelgevallig is. Als Obama komt, staan Van Rompuy en Barroso hem broederlijk op te wachten. Tijdens de eurocrisis en de crisis in Oekraïne nam Van Rompuy echter wel meer uitdrukkelijk het woord en hij deinsde er niet voor terug om de Russische leider Vladimir Poetin de mantel uit te vegen.

Hoe dan ook verdwijnen zowel Barroso als Van Rompuy dit jaar nog na twee ambtstermijnen van het Europese toneel. Hun opvolgers kunnen mogelijk een andere pikorde afspreken.

Meer nieuws

lees ook