De mistevreden Vlaming - Bart Van der Leenen

De gemiddelde Vlaming is intelligent, financieel safe, goed geschoold, democratisch, boordevol know how, vrij om te doen en laten wat hij wil, beschikt over een open venster op de wereld en is bovendien in hoge mate beschermd tegen tegenslagen zoals inkomensverlies, gezondheidsproblemen en juridische geschillen. Deze bevoorrechte positie geeft hem de mogelijkheid de toekomst naar zijn hand te zetten, zijn kinderen welvaart te garanderen en deel uit te maken van een betere wereld. Een weelde van opportuniteiten staat aan zijn voordeur. Maar wat doet hij? Klagen! Op een manier waarop we geen stap vooruit meer zetten.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Pessimisme troef

Ik heb lang getwijfeld deze tekst te publiceren. Er zit namelijk weinig soelaas in pessimisme. Maar toen ik rondom mij voorzichtig mijn ongenoegen over de stijgende kleingeestigheid van de Vlaming begon te filteren, kreeg ik opvallend veel bijval. Ik ben duidelijk niet de enige die een grote discrepantie ziet tussen de uitzonderlijke mogelijkheden die we als welvarende Europese Vlamingen hebben en het kortzichtige discours waarin we tegenwoordig werken, leven en beslissingen nemen. Als vader ben ik verantwoordelijk voor de toekomst van mijn kind. Als werkgever voor het inkomen van mijn medewerkers. En als opiniemaker voor het aanzwengelen van discussies die hopelijk de deur open zetten naar een betere wereld. Pessimisme zit in de uitzichtloosheid. Dringend tijd om ons uitzicht te verruimen, dus.

Ooit was het anders

Tot voor luttele jaren beheerste de Vlaming de kunst om complexe materies te analyseren, ze te doorgronden en na evenwichtige afweging een gepaste oplossing te formuleren in functie van het algemene belang. We durfden te gaan voor Grote Doelen, gemeenschapsbelang, innovatie, wereldwijsheid en zwoegden tegelijkertijd voort in alle stilte. We keken vooruit. Ver vooruit. We sleutelden aan succesvolle staatsbedrijven, we gingen voor zekerheid van pensioen en zorg, we brachten Vlaamse bedrijven op de internationale kaart en we kwamen massaal de straat op om onrecht aan te kaarten en de gemeenschap tot reden te schudden. We durfden onze mening uiten en harde beslissingen te nemen. En bleken de beslissingen niet de juiste, dan droegen we het juk naar een nieuwe bestemming dankzij onze alom geprezen arbeidsethos. Die mentaliteit, die Vlaanderen vormde tot één van de meest welvarende regio’s ter wereld, is vandaag ver te zoeken. Heeft onze rijkdom de decadentie in ons boven gehaald?

De schizofrene Vlaming

De Vlaamse gevels kleurden massaal geel bij de verkiezingen. Daarna uniform tricolor bij het WK. We vinden het schandalig dat individuen die verantwoordelijk zijn voor tienduizenden werknemers honderdduizenden euro’s verdienen, maar juichen massaal naar individuen die het tienvoud verdienen, enkel en alleen omdat ze tegen een voetbal kunnen schoppen. We verafschuwen de voorstanders van de notionele intrest-aftrek, maar verwijten hen ook een gebrek aan maatregelen als internationale bedrijven ons landje verlaten. We willen winkelen op zondag, maar niet dat er in de winkels gewerkt wordt. We klagen dat allochtonen onze jobs inpikken, maar willen ze zelf niet uitvoeren. We ergeren ons aan al die stakingen, maar niet als het onze werkgever betreft. We willen de logistieke draaischijf van Europa worden, maar de vliegtuigen mogen niet over onze hoofden vliegen. We moeten meer zuurstof geven aan de plaatselijke economie, maar doen steeds vaker groepsaankopen in het buitenland. We klagen over een tekort aan kinderopvang, maar gaan in proces als die achter onze tuin gebeurt. Idem voor opvang van illegalen, windmolens, GSM-masten, gevangenissen, en ga zo maar door. Ik word er zo moedeloos van.

Welke fundamenten?

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat de Vlaming zich steeds vaker gedraagt als een klein kind waarvan de leefwereld niet verder reikt dan drie meter rondom zich. Waar we vroeger op de barricaden stonden voor basisrechten, bekvechten we vandaag wekenlang om de kleur van ons behang. In politiek, economie, werk, onderwijs, milieu, …, zowat elke discussie gaat tegenwoordig over futiliteiten van vandaag en voor onze eigen deur. We gaan voor de kleine winst. Het grotere doel zijn we kwijt.

Is het niet stilaan tijd dat we de pietluttige discussies achterwege laten en terug nadenken over fundamenten? Over datgene wat noodzakelijk is om onze kinderen en economie te wapenen tegen de multimediale, multiculturele en multidisciplinaire maatschappij van de komende generaties?

Sterke mensen

Onderwijsdiscussies over een ‚brede eerste graad’, de lengte van vakanties of het gemiddelde niveau van wiskunde gaan onze kinderen niet voorbereiden op een nieuwe economische realiteit. We debatteren beter over nieuwe onderwijsvormen die antwoord bieden op de nood aan specialisatie, toekomstgerichte competentievereisten, permanente bijscholing van leerkrachten in functie van de snel evoluerende maatschappij, het al dan niet opnemen van Chinees in het basisprogramma, of een verplichting van langdurige praktijkgerichte stages om een vlotte inschakeling te garanderen. Of anders gezegd: onderwijs als middel om Vlaanderen sterker te maken, niet om tijdelijk gelijk te halen.

Een gezonde omgeving

Waarom gaat het milieudebat niet langer over een gezonde leefomgeving voor de komende generaties. Laten we stoppen met belachelijke excuses zoals een tijdelijke premie voor dakisolatie of het verkopen van ons uitstootoverschot. Laat ons liever fundamenteel uitzoeken of Vlaanderen niet onafhankelijk kan worden van fossiele brandstoffen en investeren in een lucratieve groene economie. Bannen we alle verpakkingsmateriaal? Onteigenen we een volledig dorp om er windmolens op te plaatsen? Maken we openbaar vervoer gratis en vertienvoudigen we de prijs van de wagens? Laten we enkel nog milieubewuste wagens toe?

Een welvarend Vlaanderen

En laten we alstublieft snel fundamentele en gedurfde stellingen onderzoeken ten bevordering van onze economie en arbeidsvreugde. Is er nog toekomst voor industrie en zo ja, welke competenties moeten we nu al voorbereiden? Wat als we de loonlasten voor puur Vlaamse bedrijven of de BTW op producten van eigen bodem drastisch halveren? Moeten we de KMO subsidiëren in plaats van de multinationals, of net het omgekeerde? Moeten we werkgelegenheid linken aan winstgevendheid? Misschien moeten we een paar jaar gaan voor nulgroei? Hoe minimaliseren we onze afhankelijkheid van het buitenland?

Het is niet te laat

Nu dankzij het WK voor het eerst in zeer lange tijd opnieuw een optimistisch gemeenschapsgevoel heerst, is dit misschien een ideaal moment op mee te surfen op een Mexican wave die de spiraal van kneuterigheid doorbreekt. Iedereen moet dringend het veld op om Vlaanderen opnieuw een toekomst en een bestendiging van onze voorsprong en levensstandaard te verzekeren. De strijdkracht zit ons al in de genen en we zijn rijk genoeg om de uitdaging aan te kunnen. Waar wachten we nog op?

 

(De auteur is zaakvoerder van de communicatiebureau's Whizpr en Outofthecrowd.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.