Melilla, waar de ster bleef stille staan

VRT-journaliste Katrien Vanderschoot reist naar Melilla, een Spaanse enclave op het Noord-Afrikaanse vasteland en het vertrekpunt voor Afrikaanse gelukszoekers. Vandaag is ze bij het tijdelijke opvangcentrum in Melila.

Tijdelijke opvangcentra, registratiecentra, noem het zoals je wilt, ze hebben precies door hun transitfunctie altijd iets rommeligs, iets vergankelijks. Het dubbele gevoel dat de mensen die aankomen maar half welkom zijn, dat sommigen misschien de stempel van vluchteling krijgen en anderen moeten vrezen om te worden teruggestuurd. Die tijdelijkheid zit in de naam zelf van het CETI in Melilla, het Centro de Estancia Temporal para Inmigrantes.

Van de meer dan 1000 migranten is eigenlijk maar een kleine minderheid via het grenshek met Marokko in Spanje terechtgekomen, of via de zee. De meesten hebben veel moeten betalen aan mensensmokkelaars en zijn met een vals paspoort of in de koffer van een auto binnengeraakt, zeggen mensenrechtenorganisaties, en de migranten bevestigen dat zelf.

Moderne Maria

Marie, bijvoorbeeld, een jonge zwangere vrouw uit Guinée Conakry. Ze staat voor me op het gele zanderige kiezelplein, en vertelt hoe ze op haar eentje naar Marokko kwam en vorige week een grenspost wilde oversteken, flauwviel en naar het ziekenhuis hier in Melilla werd gebracht. Ze doet me denken aan een moderne versie van Maria, maar dan zonder Jozef.

Er lopen nog vrouwen op het plein. Een gesluierde vrouw met haar man en een kindje op de arm dat me lachend toezwaait. “Dat zijn Syriërs”, zegt Nely uit Kameroen. “Je weet het niet altijd, omdat Syriërs meer kans maken op erkenning als politiek vluchteling en daarom proberen sommigen zich als Syriërs voor te doen. Aan de overheid hier in het centrum om het kaf van het koren te scheiden."

Alternatieven?

Nely is een praatgrage man, 27 jaar oud, hij studeerde politieke wetenschappen maar ontvluchtte de werkloosheid in zijn land. Hij maakt weinig kans op erkenning. Maar wat zijn dan de alternatieven ? “In mijn eigen land Kameroen zou de vriendjespolitiek moeten ophouden”, zegt hij.

“Ik krijg minder kansen dan een domme zoon van een of andere ambtenaar. En de werkgelegenheid moet een impuls krijgen." Europa zou zich volgens hem menselijker moeten opstellen. “Wij zijn hier niet gekomen als criminelen, wij willen gewoon werken .”

Dat zullen de werkloze Spanjaarden aan de overkant van de Middellandse Zee niet graag horen. Zij komen sinds de crisis zelf naar Marokko om werk te zoeken. “Dat begrijp ik,” zegt Nely, “maar door de vergrijzing kunnen ze daar toch wel jonge werkkrachten als ik gebruiken?"

Wie is het kaf en wie is het koren? Iedereen hier heeft een verhaal.