Wie wint bij deze oorlog? - Rudi Vranckx

'Dit is een ander soort operatie.' De woorden van Israël, klinken me bekend in de oren. Elke minister van defensie heeft ze uitgesproken de voorbije tien jaar. En ja de raketten van Hamas reiken almaar verder, de inzet wordt hoger, het risico op escalatie groter. Maar de roes van de oorlog blijft dezelfde. Ik hoor de sirenes van de luchtafweer, de knal van de anti-raketinstallatie, de 'Ijzeren Koepel', mensen die zich naar de schuilkelders reppen. Aan de kant van Gaza loopt het dodentol snel op.
labels
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Officieel worden er raketlanceerinstallaties getroffen, huizen van hamasleiders vernietigd, gerichte acties tegen, moorden op Hamas en islamitische jihadleiders uitgevoerd. Zo luidt het officiële verhaal. Maar de Hamasleiders zitten veilig en onbereikbaar ondergedoken in schuilkelders. En de collateral damage wordt groter. De lichamen van vrouwen en kinderen worden vanonder het puin gesleept. Het gescheld op de sociale media zwelt aan. Schuld en boete ,weet je wel.

Wat zal het opleveren?

Dit is al de derde Gaza-oorlog in vijf jaar tijd. En om eerlijk te zijn, ik zie niet wat er nieuw is. Wanneer stopt het, vraagt iedereen zich al af na drie dagen. Hoeveel bombardementen van Israëlische zijde en raketten vanuit Gaza zijn er nodig om de overwinning op te eisen? Komt er deze keer een grondoorlog zoals in 2009 of stoppen we na een intensieve bommencampagne van een week zoals in 2012? En wat zal het opleveren? Want is dat niet de zin van elke oorlog, een welbepaald doel bereiken? Je wint geen vrede met bommen, je kan geen ideologie verslaan met geweld. De vraag wordt gesteld, keer op keer, niemand kan ze beantwoorden. Oorlog als politiek met andere middelen, weet je wel.

Oog om oog, tand om tand

Hoe begon het ook alweer? Drie Israëlisch-Joodse tieners bij Hebron ontvoerd en vermoord door een rebelse extremistische Hamasclan? Een hevige onderdrukking van alles wat Hamas is volgt. Honderden arrestaties en enkele doden aan Palestijnse kant. En dan... een Palestijnse tiener ontvoerd en vermoord, levend verbrand door Joodse extremisten. De lont zat al in het kruitvat, wie steekt er het vuur aan? De mediaoorlog dient als brandstof om het vuur nog aan te wakkeren. Heeft het zin om verder na te denken over dit opbod van oorzaak en gevolg, van schuld en boete?

Laten we even omgekeerd redeneren. Soms helpt die oefening. Cui bono? Wie wint er bij dit drama? Al zeker niet de bevolking, zeker de mensen in Gaza ontgaat hier de zin van. Hamas wint, terwijl hun populariteit verdwenen was. De beweging verwant met de moslimbroeders ligt economisch op apegapen, hun aanhang en prestige vermindert, gedwongen tot een compromis-eenheidsregering met de Palestijnse PLO op de Westbank. Deze politieke doorbraak was een doorn in het oog van de Israëlische regering. Maar is dat voldoende reden voor deze oorlog? Internationaal stond Hamas immers al geïsoleerd, nu de moslimbroeders in Egypte weggeveegd worden en ook de banden met Syrië en Iran vervagen. En Dankzij deze oorlog bestaat Hamas plots weer in de hoofden van de Palestijnse en Arabische straat.

De Palestijnse bevolking is het slachtoffer, Hamas plukt de vruchten. Of hoopt Israël om een verzwakt Hamas een fatale slag te kunnen toebrengen? Dan zullen ze toch eerst de raketopslagplaatsen moeten vinden, met een echt grondoffensief. Hoeveel levens gaat dat kosten? Of hoopt het Israëlisch leger dat de voorraad raketten uitgeput raakt en niet meer aangevuld. Aan Israëlische kant winnen bij een oorlog diegenen die de confrontatie prediken, de kolonisten die nieuwe nederzettingen willen bouwen in bezet Palestijns gebied, de uiterst rechtse partijen. Want gesprekken over 'vrede', die al jaren toch niets opleveren, kunnen nu wel vergeten worden. Misschien is het dat wel wat sommigen willen. De officiële agenda is immers nooit de echte in een oorlog hier.

Wanneer stopt de oorlog?

Om deze nieuwe confrontatie te stoppen, is een bemiddelaar nodig. Maar die is er niet. Ik las de uitspraak van militaire analisten in Israël dat om de paar jaar...'het gras moet gemaaid worden'. Een vreemde newspeak voor het uitschakelen van Hamascommandocentrales, leiders en militaire infrastructuur. Met en passant talloze burgerslachtoffers, vrouwen en kinderen. Hoe sommige Hamasleiders denken is jammer genoeg minder bekend. De enige hoop die de bevolking momenteel kan koesteren is dat er andere gevaarlijker conflicten de regio verscheuren: het extremisme van ISIS, de ineenstorting van Syrië en Irak. Israël heeft andere katten te geselen. Niemand in de regio is gebaat met een nieuwe algemene oorlog of zelfs maar een intifada. De bommen op en raketten vanuit Gaza zullen toch wel ooit stoppen, hoopt men dan. Maar voor hoe lang?

Oorlogen stoppen ook nog om andere redenen. Als een overweldigende macht in de buitenwereld de verschillende partijen er toe dwingt, bijvoorbeeld. Maar Europa is onmachtig en de VS zijn een traditionele bondgenoot van slechts één partij en bovendien is Obama om politiek redenen bijzonder terughoudend in het Midden-Oosten. Die oplossing mogen we dus vergeten. Oorlogen stoppen ook als een van beide partijen verpletterd wordt. Maar hoe hoog is die menselijke prijs? En kan de wereld daarop toekijken?

Oorlogen stoppen tenslotte ook als de oorlogvoerende partijen beseffen dat er nooit een einde komt aan het geweld als er geen akkoord komt. Akkoorden worden gesloten tussen vijanden en niet tussen vrienden. Akkoorden zijn compromissen. Bezetting, discriminatie, bestaansrecht, twee staten naast elkaar. De plannen voor vrede tussen Israël en Palestijnen bestaan al lang. Ze zijn Uitgeschreven, berekend en ... diep opgeborgen in de schuiven van gematigden aan beide zijde.

Maar de geesten lijken nooit rijp in deze regio. Wie een oplossing wil voor het dieper liggende conflict is de echte verliezer van deze nieuwe ronde in de 'never ending war'. Dat is de echte tragedie in dit verhaal. Het is veiliger om een oorlog te voeren die men kent, dan een vrede na te streven die men wantrouwt. Tenslotte nog dit, het basismotto van onze handboeken krijgskunde wordt anders gelezen in deze regio: politiek is oorlog met andere middelen. En niet omgekeerd.
 

 

(Rudi Vranckx is oorlogsverslaggever bij VRT Nieuws.)