Polen herdenken 70 jaar opstand in Warschau

In Polen is de 70e verjaardag van het begin van de opstand tegen de nazi-bezetting herdacht. Die opstand heeft 200.000 mensen het leven gekost en leidde tot de verwoesting van de stad door het Duitse leger.
AP1944

President Bronislaw Komorowski leidde de plechtigheid en heeft bloemen neergelegd aan de graven van de bevelhebbers van de opstand. Later op de dag zijn er nog andere plechtigheden. Enkele dagen geleden is in Warschau een grote tentoonstelling over de opstand geopend in aanwezigheid van de Duitse president Joachim Gauck.

De opstand van Warschau wordt ten onrechte verward met die van het Joodse ghetto in Warschau in het voorjaar van 1943. Toen werd het Joodse ghetto verwoest door de nazi's.

Op 1 augustus 1944 kwamen echter de andere Polen in Warschau in opstand tegen de Duitse bezetting die sinds 1939 het land teisterde. Het Poolse "Armia Krajowa" (Thuisleger) of verzetsleger organiseerde de opstand toen de Sovjettroepen zich op korte afstand bevonden.

Geen Russische hulp

De Polen gingen ervan uit dat de Sovjets de Duitsers mee zouden helpen verdrijven, maar tegelijk was het ook de bedoeling dat de Polen in Warschau zichzelf zouden bevrijden om zo na de oorlog meer armslag te hebben tegenover de Russen.

De Sovjets weigerden echter elke hulp en zetten hun opmars in de buurt tijdelijk stop. Dat liet de Duitse troepen toe om Warschau alsnog te heroveren. De bevolking werd gedwongen gedeporteerd en de stad in brand gestoken. Enkele bombardementen van Britse en Amerikaanse vliegtuigen konden daar weinig aan verhelpen.

Politiek taboe

Het Poolse verzet en de Duitse troepen verloren elk bijna 10.000 strijders. In totaal zouden 200.000 Poolse burgers gedood worden. Velen van hen werden na de herovering geëxecuteerd.

In januari 1945 zouden de Sovjets alsnog Warschau innemen. Het onafhankelijke Poolse verzet was toen erg verzwakt en Moskou kon daarom een communistisch bewind installeren in Polen. De opstand werd politiek taboe tot na de val van het communisme in 1989.