Minstens 20 doden bij geweld in Nagorno-Karabach

In de Kaukasus zijn zeker twintig doden gevallen bij nieuwe gevechten tussen troepen uit Azerbeidzjan en Armeense separatisten in de regio Nagorno-Karabach. Dat kan opnieuw tot spanningen tussen het Westen en Rusland leiden.
AP2011

De meeste slachtoffers zijn Azerbeidzjaanse soldaten. Eerder deze week waren er ook al doden gevallen bij een ander incident tussen beide kampen. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov noemt de escalatie onaanvaardbaar.

Sinds 1994 is er een wankel bestand tussen beide groepen, maar dat wordt regelmatig geschonden door schietpartijen over en weer. Het olierijke Azerbeidzjan heeft de voorbije jaren het defensiebudget opgetrokken en dreigt ermee om de verloren enclave Nagorno-Karabach met geweld te heroveren als er niet snel een diplomatieke oplossing komt. 

Dat kan dan niet enkel tot een oorlog tussen de twee voormalige Sovjetrepublieken Armenië en Azerbeidzjan leiden, maar ook tot spanningen tussen het Westen en Rusland.

Azerbeidzjan heeft vooral westerse oliemaatschappijen uitgenodigd om de olie- en gasvelden langs de Kaspische Zee te exploiteren en verdient daar goed aan. Wel is het Westen minder opgetogen over het autoritaire regime in Bakoe, maar strategische overwegingen liggen nu boven.

Anderzijds is Armenië een bondgenoot van Rusland in de Kaukasus, al wordt het omgeven door Azerbeidzjan, Georgië en Turkije, die eerder banden hebben met Europa en de Verenigde Staten.

AP2011

Hoe zat dat nu ook alweer?

Tot 1991 waren Azerbeidzjan en Armenië republieken van de voormalige Sovjet-Unie. Bij het uiteenvallen daarvan werden ze beide onafhankelijk, maar er brak meteen een conflict uit. De autonome "oblast" Nagorno-Karabach of Opper-Karabach lag in Azerbeidzjan, maar werd vooral bewoond door Armeniërs.

Die scheurden zich meteen af en zochten aansluiting bij Armenië, wat tot een oorlog tussen beide staten leidde. Die werd min of meer gewonnen door de Armeniërs, die niet alleen Nagorno-Karabach konden aansluiten bij Armenië, maar ook het tussenliggende Azerische gebied inpalmden.Sinds 1994 is er een bestand, maar het diplomatiek overleg is nog geen meter gevorderd. In Azerbeidzjan zijn er 800.000 Azerische vluchtelingen uit Nagorno-Karabach.

Los daarvan zijn er etnische en religieuze tegenstellingen tussen de christelijke Armeniërs en de hoofdzakelijk sjiitisch-islamitische Azeri, die behoren tot de Turkmeense volkeren.