Meest recent

    De transfercarrousel draait vrolijk verder - Frank Van Laeken

    Meer dan zes miljoen euro telt RSC Anderlecht neer voor de transfer van Steven Defour, de hoogste som die ooit betaald werd in ons land. In Engeland, Spanje en Frankrijk lachen ze om dat bedrag: voor hen is dat zakgeld. Want ook in de zomer van 2014 draaien de transfercarrousels door. Ethiek is in het moderne voetbal al een tijdje ver zoek.
    opinie
    Opinie

    Zes miljoen euro. U en ik vinden dat best wel een aardige som voor een jongen die zijn geld verdient met op noppen rond te lopen op een groene rechthoek. Om de zaken in perspectief te plaatsen: zes miljoen, dat is wat Eden Hazard bruto verdient op een half jaar tijd. Vincent Kompany moet daar bijna negen maanden voor voetballen. Voor ons is het veel, voor sommige buitenlandse competities een habbekrats.

    Terwijl de betere spelers uit de Jupiler Pro League opnieuw de weg naar de uitgang hebben gevonden en onze topclubs steeds verder verwijderd raken van de Europese top, hebben de rijke clubs uit de toplanden van Europa weer flink wat geïnvesteerd.

    Getallen om van te duizelen

    Real Madrid kocht de Colombiaan James Rodriguez, de jonge ster van de voorbije wereldbeker, voor 80 miljoen euro, de op vier na duurste transfer uit de voetbalgeschiedenis na die van Cristiano Ronaldo (94 miljoen) en Gareth Bale (91 miljoen), twee spelers die ook al in het witte shirt van Real rondhossen, en de Barcelona-spelers Neymar (86 miljoen) en Luis Suárez (81 miljoen).

    Aartsrivaal FC Barcelona deed de meest controversiële transfer. Het haalde Suárez binnen. Geweldige voetballer, topschutter vorig seizoen in de Premier League, maar ook een verschrikkelijke matennaaier die de ene na de andere fopduik uitprobeert om de scheidsrechter te beïnvloeden.

    Drie keer al werd hij geschorst omdat hij een tegenstander had gebeten. Jawel, gebeten, een activiteit die normaal redelijk veraf staat van dit balspel. Zijn voorlopig laatste bijtsessie dateert van eind juni in Brazilië. Om die reden zit hij nu een schorsing uit tot eind oktober. Diezelfde Suárez werd ook al eens acht wedstrijden geschorst omdat hij een zwarte tegenstander racistisch had bejegend. Aardige jongen, verder.

    Ter herinnering: FC Barcelona is de club die nog niet zo lang geleden geroemd werd omwille van ethisch bestuur. De club had jarenlang geen shirtsponsor. Integendeel, toen het dan toch met Unicef op de borst ging spelen, betaalde het daar zelf een flinke som voor aan de kinderrechtenorganisatie van de VN. Vandaag staat er Qatar Foundation op de kloeke borst van de sterren van Camp Nou.

    De tijden veranderen: vorig jaar was er al de dubieuze transfer van de Braziliaanse vedette Neymar (kostprijs: 35 miljoen volgens de boekhouding, 86 miljoen in realiteit), een praktijk waarvoor Barça zelfs eventjes een internationaal transferverbod kreeg opgelegd, maar dat werd alweer opgeheven nog voor de inkt droog was. "Més que un club" is de slogan van de Catalaanse trots, "meer dan een club". U hoeft dat motto niet langer positief te interpreteren. O ja, 'onze' Thomas Vermaelen gaat er vanaf dit seizoen sjotten.

    Europese subsidies om spelers te kopen

    Even naar de context kijken: bijna 6 van de 47 miljoen Spanjaarden zijn werkzoekend. Eén op vier volwassen Spanjaarden zit zonder werk. In bijna twee miljoen van de Spaanse gezinnen komt er met moeite brood op de plank. Meer dan de helft van de -25-jarigen zit zonder baan.

    In dat klimaat is het gewoon schokkend wat er in het voetbal gebeurt. In feite is het een trap op het hart van de miljoenen Spanjaarden die nauwelijks de eindjes aan elkaar kunnen knopen, al zien supporters dat natuurlijk anders. Zo lang hun trots het maar goed doet. Een beetje corruptie moet kunnen, de anderen doen het ook.

    Vindt u het wel oké dat met name Real Madrid ook met ons geld grote sier maakt?
    Een woordje uitleg: Real is sinds jaar en dag nauw verweven met de Caja Madrid, een spaarbank die tijdens de financiële crisis van zes jaar geleden zware klappen kreeg na de veel te dure overname van de City National Bank uit Florida. De toenmalige grote baas van Caja Madrid werd in mei 2013 gearresteerd op beschuldiging van roekeloos management (ja, er zijn landen waar onverantwoordelijk handelende bankiers de binnenkant van de gevangenis zien!).
    Diezelfde Caja Madrid stak de vrienden van Real in 2009, in volle crisis, een stevig handje toe bij de transfers van Cristiano Ronaldo en Kakà, de twee meest spraakmakende transfers van die zomer. 76,5 van de 94 transfermiljoenen voor Ronaldo werden Manchester United toegestopt via een lening van de Caja Madrid. De transfersom van Kakà, 65 miljoen euro, toen eigendom van AC Milan, werd nagenoeg integraal geleend bij de vrijgevige Caja.

    In 2010 fuseerde de Caja Madrid samen met zes andere banken tot Bankia, de derde grootste bank van Spanje. Nog geen twee jaar later bedelde Bankia bij Europa om 24 miljard euro bij te passen. Weer een jaar later vond Real op wonderbaarlijke wijze de middelen om Gareth Bale naar Madrid te halen. En nu ook nog James Rodriguez (80 miljoen) en Toni Kroos (30). Pittig detail: de club torst een schuldenlast van 540 miljoen euro of daaromtrent. Tja.

    Europees steungeld dat onrechtstreeks wordt gebruikt om voetbaltransfers te doen, daar bestaan volgens mij een paar krachtige termen voor: marktvervalsing (tegenover de andere Spaanse- en bij uitbreiding Europese voetbalclubs), onsportief, economisch onverantwoord, ziekelijk, immoreel.

    Rijke Russen en Arabieren zwaaien de plak

    Ook in Engeland en Frankrijk zijn alle remmen al een tijdje los. Clubs als Chelsea en AS Monaco worden geleid door puissant rijke Russen, bij Manchester City en Paris Saint-Germain ligt de macht in handen van Arabische multimiljardairs. Voetbalclubs zijn uit de hand gelopen hobby's voor hen. Spelers zijn stukken op een Stratego-bord.

    Neem nu het Londense Chelsea, waar Roman Abramovitsj al een jaar of elf de plak zwaait. Ofwel deugt het scoutingapparaat niet (en worden telkens de verkeerde spelers voor veel te veel geld aangetrokken), ofwel - wat veel waarschijnlijker is - speelt het geen rol of de juiste spelers worden aangekocht, zolang er maar voldoende beweging in de kern zit. Chelsea is als een beursgenoteerd bedrijf, dat zelf voortdurend haar eigen aandelen koopt en verkoopt. Meestal met verlies. De lucratieve transfers van onze landgenoten Kevin De Bruyne en Romelu Lukaku zijn uitzonderingen op die regel. De verkoop van de nonchalante verdediger David Luiz aan PSG, goed voor 50 miljoen euro, was helemaal een schot in de roos. Van zijn defensieve flaters kan je een YouTube-filmpje van een minuut of tien samenstellen. 'Good riddance', dus."

    Wat Chelsea, Manchester City, PSG, AS Monaco, Real Madrid en, sinds kort, Barcelona hebben gedaan is het opzetten van een transfercarrousel, eentje waarbij de inkomsten lager liggen dan de uitgaven. In eender welke andere economische sector zouden deze zwaar verlieslatende activiteiten genadeloos worden afgestraft: CEO aan de deur, raad van bestuur vervangen. Niet in het moderne voetbal: daar is het een alledaags verschijnsel.

    Hoeveel hart voor het voetbal hebben die clubs nog?

    Transfercarrousels zouden illegaal moeten zijn. Eigenlijk is het mensenhandel, zij het dat deze 'mensen' geen echte slaven zijn, flink veel geld verdienen en we het daarom geen mensenhandel noemen, maar die voetballers zijn niet meer dan speelballen in de uit de hand gelopen hobby van rijke mecenassen en excentrieke voorzitters, die gewoon hun zin doen - doorgaans gespeend van enige kennis van zaken -, autoritair, egocentrisch, zelfgenoegzaam, alsof niemand hen wat kan maken. Eerzuchtige mannen die denken dat alles te koop is in de wereld.

    In hoeveel bochten moet een supporter van dergelijke clubs zich wringen om dat financiële machogedrag goed te praten en in een shirtje van zijn favoriete speler rond te blijven lopen? (Een nieuw shirtje uiteraard, want zijn vorige favoriete speler is inmiddels weer weg.) Hoe blij mogen fans van Chelsea, Man. City, PSG, Monaco, Real en Barça zijn, los van de prestaties op het veld, met het beleid van de club van hun hart? Hoeveel hart voor het voetbal hebben die clubs zelf nog eigenlijk?

    Voorzitters horen in de gevangenis

    In een correct functionerende voetbalwereld, met respect voor traditie, fan basis en de economische realiteit, zou Chelsea een lage middenmoter zijn in de Premier League. Manchester City zou nog altijd pendelen tussen de Engelse eerste en tweede klasse. PSG zou meedoen voor een ereplaats in Frankrijk, maar de titel zou normaal ver buiten bereik liggen. AS Monaco zou ups en downs kennen en zeker geen topclub zijn. (Kan ook niet als je je thuiswedstrijden, zoals vorig seizoen, voor gemiddeld 8.438 toeschouwers speelt.) De huidige en vorige voorzitters van Real Madrid en Barcelona zouden in de gevangenis zitten en hun clubs uitgesloten worden van de transfermarkt tot ze hun financiële zaakjes op orde hebben.

    Helaas, de voetbalwereld is niet rechtvaardig (tot daaraan toe), functioneert niet economisch correct (wat veel erger is) en de veelbesproken principes van de Financial Fair Play worden nauwelijks toegepast. Het blijft bij blaffen zonder bijten bij de UEFA, waar ze vooral niet op de lange tenen van machtige multimiljardairs willen trappen en het dan maar houden bij enkele verbale waarschuwingen. Fair play is een begrip uit lang vervlogen tijden, iets waar opa's over beginnen vertellen wanneer hun kleinkind zeurt om een truitje van Luis Suárez. En als de kleine zijn zin niet krijgt, bijt hij, want dat heeft hij zo geleerd van zijn idool.

    (Frank Van Laeken is freelance journalist)