"Sommigen doen alsof het gaat om een regeerakkoord, maar dat is het niet"

De N-VA is misnoegd omdat de coformateurs Kris Peeters (CD&V) en Charles Michel (MR) de formateursnota te veel als een akkoord zouden voorstellen. Dat schrijven verschillende kranten. "Zo zal er over Arco nog een hartig woordje worden gesproken", klinkt het bij de N-VA. Intussen blijft er informatie uit de nota in de kranten belanden. Peeters wilde de formateursnota openbaar maken, maar dat stuitte op een veto bij N-VA en Open VLD.
N-VA-voorzitter De Wever wil niet dat de formateursnota als een akkoord wordt voorgesteld.

Dat de N-VA pas woensdagavond de formateursnota kon inkijken, terwijl een dag later een eerste onderhandelingsronde plaatsvond, was al niet naar de zin van N-VA-voorzitter Bart De Wever, maar vooral het feit dat de coformateurs Peeters en Michel "de indruk wekken dat alles uit de formateursnota verworven is", is hem een doorn in het oog, weet De Tijd. De nota is volgens De Wever ook "zo lek als een zeef".

"Sommigen doen alsof het gaat om een regeerakkoord, maar dat is het niet. Het is een startnota waarover nog onderhandeld moet worden", maakte De Wever duidelijk. "De nota gaat de goede richting uit. De begroting wordt gesaneerd, de loonkostenhandicap wordt aangepakt en de pensioenen worden hervormd. Maar we hebben nog heel veel punten met rood onderlijnd."

Zo'n met rode balpen onderstreepte passage is die over Arco. Gisteren bevestigde formateur Kris Peeters (CD&V) dat er een oplossing zal gezocht worden voor de Arco-coöperanten, maar volgens verschillende kranten heeft de N-VA al meteen duidelijk gemaakt dat er "over Arco nog een hartig woordje zal worden gesproken". Ook Open VLD, die in de formateursnota nog veel onderhandelingsmarge ziet, heeft zich bij dat standpunt aangesloten, wat aan het begin van de bijeenkomst voor een klein incident zorgde.

N-VA is van mening dat niet enkel de belastingbetaler moet opdraaien voor het Arcodossier, maar dat ook de christelijke arbeidersbeweging een bijdrage moet doen. Dat punt ligt uiteraard erg gevoelig bij CD&V. CD&V-voorzitter Wouter Beke ontkent formeel dat Peeters de andere partijen voor voldongen feite wilde stellen.

Om de gemoederen te bedaren, wilde Kris Peeters de volledige formateursnota openbaar maken, maar dat stuitte op een duidelijke njet bij N-VA en Open VLD. De vraag is in welke mate de spanningen hierover het vertrouwen tussen de onderhandelaars heeft geschaad.

Tijdspaarrekening, minimumdienstverlening en indexsprong

Vandaag duiken in verschillende kranten trouwens opnieuw verschillende voorstellen uit de nota op. Volgens De Morgen en La Libre - die naar eigen zeggen de hele nota in handen hebben - zijn de centrumrechtse partners N-VA, CD&V, Open VLD en MR bijvoorbeeld van plan om de verouderde F-16's van het leger wel degelijk te vervangen, wat verschillende miljarden zou kosten.

De Standaard, De Morgen en De Tijd schrijven voorts dat een soort tijdspaarrekening werken flexibeler moet maken en dat overuren in de horeca goedkoper zouden worden. Tegelijk is sprake van een minimumdienstverlening bij stakingen en zou het eenvoudiger worden om ambtenaren te ontslaan. En volgens De Morgen willen de partijen ook "neutrale" dienstverlening bij de federale overheid.

Heel wat kranten focussen voorts op de fiscaliteit. Naast wat al eerder opdook zou het belastingvrije minimum omhoog gaan tot het leefloon van een alleenstaande, wordt er gedacht aan schuiven met de belastingschijven en enkele "pestbelastingen" zouden worden teruggeschroefd. Wie met pensioen is, zou dan weer onbeperkt mogen bijverdienen.

Verschillende kranten gaan ook dieper in op Justitie, waar naar verluidt onder meer gedacht wordt aan snelrecht en een hervorming van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Volgens Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg wil de nieuwe regering daarnaast de misbruiken met het pro-Deosysteem aanpakken, via een onderzoek van het roerend en onroerend inkomen van de betrokkenen.

Hoe alle voorstellen betaald zullen worden, is voorlopig minder duidelijk. Volgens Het Laatste Nieuws en De Tijd ligt een indexsprong wel degelijk op tafel.

Wat met de Syriëstrijders en justitie?

Het thema van de Syriëstrijders werd eerder in de formatie al besproken. De onderhandelaars willen nu echter nagaan in welke mate het praktisch haalbaar is om terugkerende strijders "de toegang tot het Belgisch grondgebied te weigeren". Dit punt staat op deze manier omschreven in de formateursnota, maar over de praktische uitwerking ervan is er nog geen eensgezindheid.

Gisteren hebben de onderhandelende partijen veel aandacht besteed aan het justitiebeleid. Een heikel thema daarin is het statuut van niet-Belgen. De vraag rijst deze groep criminelen al dan niet het land moet worden uitgezet na het plegen van misdrijf.

Een idee waarover verschillende partijen enthousiast zijn, is het plan om processen achterwege te laten in het geval van een spontane schuldbekentenis. Als de bewijslast zodanig groot en overtuigend is, zou er geen proces meer georganiseerd worden. De rechter zou in dat geval enkel nog uitspraak doen over de strafmaat. De definitieve knoop hierover wordt later pas doorgehakt.