Overbevolking gevangenissen in dalende lijn

De overbevolking in de Belgische gevangenissen is het laatste jaar flink gedaald. Op dit ogenblik zitten er 11,5 procent gedetineerden te veel in de gevangenissen. Twee jaar geleden was dat nog 31,7 procent. De Tijd achterhaalde deze cijfers en ze werden aan de VRT bevestigd door Laurent Sempot, woordvoerder van het gevangeniswezen.

Sempot: “Wij stellen inderdaad vast dat er een heel lage bevolkingsgraad is. Er is dus een zeer duidelijke afname van de overbevolking in de Belgische gevangenissen.” 

Hoewel het percentage een gemiddelde is over alle gevangenissen, is de overbevolking effectief in alle gevangenissen afgenomen, “ook in de gevangenissen waar er traditioneel een heel hoge overbevolkingsgraad was, is er nu een minder hoge overbevolking. Al betekent dit niet dat het probleem nu opgelost is; onze gevangenissen blijven kampen met overbevolking”, nuanceert Sempot.

“In Vorst en Antwerpen, traditioneel de meest overbevolkte gevangenissen, zien we de grootste daling. In de gevangenis van Antwerpen is het aantal mannelijke gedetineerden onder de kaap van 500 gedoken, voor 365 plaatsen. Eerder zaten er tot 650 mannen in de cel. In Vorst zien we precies hetzelfde."

Oorzaken

Sempot blijft nog voorzichtig om de oorzaken van de dalende trend te benoemen, maar hij werpt toch een aantal hypotheses op. Zo lijken volgens de woordvoerder de investeringen van de vorige regeringen in de bouw van nieuwe gevangenissen vruchten af te werpen. "Er zijn de laatste jaren drie nieuwe gevangenissen en een forensisch centrum voor gedetineerden geopend. Dat zal wel een enorme rol spelen."

“Daarnaast is de gevangenisbevolking duidelijk aan het dalen”, stelt Sempot vast. Zaten er in april nog een recordaantal van 11.769 gedetineerden achter de tralies, dan zitten er momenteel 11.276 gevangenen in de cel. “Waarschijnlijk heeft dat te maken met het beleid van de vorige minister."

Toenmalig minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) investeerde de afgelopen legislatuur in alternatieven zoals werkstraffen, probatie, elektronisch toezicht en de mogelijkheid om mensen onder voorarrest te plaatsen met een enkelband, waardoor zij thuis zitten en niet meer in de gevangenis.

Minder spanningen

Het gevangeniswezen is alvast opgetogen over de trendbreuk. “Dat de overbevolking daalt, is voor iedereen in de gevangenis een goede zaak: de werklast en de spanningen verminderen zodat het gevangenispersoneel iets anders kan doen dan de overbevolking beheren. We kunnen weer normaal met de gedetineerden werken en onze maatschappelijke taken uitvoeren."