Ontwaken patiënten vaak uit narcose tijdens een operatie?

Eens in de 1 à 2 weken wordt een Nederlandse patiënt wakker op de operatietafel, terwijl de chirurg nog bezig is. Dat schrijft de Nederlandse krant Algemeen Dagblad (AD) vandaag. Vaak wordt dit niet opgemerkt, doordat de patiënt niet kan bewegen. Dat is traumatiserend en onacceptabel, vindt het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in Nederland, dat volgens het AD werkt aan een nieuw waarschuwingssysteem voor chirurgen.

Wakker worden tijdens een operatie is één van de meest gevreesde complicaties voor patiënten én artsen, meent hoogleraar anesthesiologie Albert Dahan van het LUMC. Ongeveer 40 procent heeft decennia later nog psychische schade.

"De ervaring kan traumatisch zijn, ook in de gevallen dat de patiënt geen pijn voelt. Ze hebben nare dromen, concentratieproblemen of zijn angstig", zegt Dahan.

Volgens de hoogleraar is het in een zeldzaam geval de schuld van een onoplettende anesthesist. Vaker ligt de oorzaak bij het lichaam van de patiënt zelf, dat niet constant hetzelfde reageert op het narcosemiddel.

Onderzoek

Patiënten moeten nu niet meteen schrik krijgen dat ze wakker zullen worden tijdens een operatie. Want het aantal patiënten dat te vroeg ontwaakt uit een narcose ligt veel lager dan lang werd aangenomen.

Uit een grootschalig onderzoek in Groot-Brittannië en Ierland blijkt namelijk dat het maar bij 1 op de 19.000 operaties gebeurt, terwijl eerder werd aangenomen dat het bij 1 op de 600 operaties zou gebeuren.

Twijfel

In het Radio 1-programma "De bende van Annemie" waarschuwde professor anesthesiologie Marc Van de Velde voor overtrokken reacties op het artikel uit de Nederlandse krant.

"Het gebeurt zeker, maar ik zou wel in twijfel willen trekken dat het zo vaak gebeurt. 20 à 25 jaar geleden realiseerden wij ons als anesthesisten voor het eerst dat mensen wakker werden tijdens een narcose en dat wij het niet hadden opgemerkt."

Sindsdien hebben anesthesisten meer aandacht voor dit risico, verzekert Van de Velde, en wordt alles in het werk gesteld om te vermijden dat een patiënt tijdens een operatie ontwaakt.

Zo wordt de patiënt veel beter gemonitord tijdens de narcose en kan men betere doses toedienen. "En we weten ook bij welke patiëntengroepen het risico het hoogst is: ouderen, patiënten die in levensbedreigende situaties in shock zijn en zwangere patiënten."

De professor sluit het risico niet uit, maar acht het wel heel klein. Zelf heeft hij het slechts één keer meegemaakt dat een patiënt na een ingreep onder narcose kon navertellen wat er gebeurd was in de operatiekamer.