Avonden rond kampvuur gaven moderne samenleving mee vorm

De verhalen die 's avonds rond het kampvuur werden verteld hebben de verschillende samenlevingen in de loop van de geschiedenis mee vormgegeven door tradities te versterken en de harmonie en gelijkheid binnen een groep te bevorderen. Dat blijkt uit een Amerikaanse studie over de Bosjesmannen in de Afrikaanse Kalahari-woestijn.

Tot hiertoe bogen de wetenschappers zich vooral over de invloed van een bepaalde keuken op de voeding en de anatomie, maar over bijvoorbeeld het belang van een kampvuur bij wijze van het verlengen van de dag was weinig tot niets geweten. Zo zou het vuur niet enkel hebben gediend om voedsel te bereiden en roofdieren af te schrikken, maar bevorderde het ook de sociale activiteiten na het vallen van de nacht.

Om de precieze impact van een kampvuur op een samenleving te proberen bepalen, bestudeerden wetenschappers van de universiteit van Utah de gesprekken rond het kampvuur van de Kalahari-Bosjesmannen, aangezien hun huidige bestaan de meeste overeenkomsten vertoont met de levens van onze voorouders zo vele jaren geleden.

Antropologe Polly Wiessner vergeleek onder andere 174 conversaties over een periode van dertig jaar en stelde vast dat de gesprekken overdag veelal handelden over economische activiteiten zoals de jacht, terwijl de nachtelijke uurtjes eerder gereserveerd waren voor zang, dans, religieuze plechtigheden en het vertellen van boeiende verhalen.

"Versterking van sociale weefsel"

Ook werd er 's nachts rond het vuur druk gepraat over de geestenwereld en over denkbeeldige gemeenschappen die ver van de Bosjesmannen zouden bestaan. Tijdens die avondlijke gesprekken werd ook informatie uitgewisseld over culturele gewoonten en sociale normen.

Volgens de onderzoekster droegen de avonden rond het kampvuur op die manier bij tot een versterking van het sociale weefsel binnen een samenleving en tot de ontwikkeling van menselijke cognitieve capaciteiten op vlak van culturele uitwisseling, wederzijds begrip en een doorgedreven onderlinge samenwerking.

De analyse van de gesprekken rond het kampvuur kan met andere woorden een antwoord bieden op de vraag hoe deze intieme momenten hebben bijgedragen tot de evolutie van de menselijke samenleving, luidt het tot slot.