Een boodschap aan de vakbonden - Jo Libeer

Enkele duizenden vakbondsleden verzamelden gisteren op het Brusselse Muntplein. Ze maken zich zorgen over wat de burgers in de volgende jaren te wachten staat, met regeringen die zowel op het federale als op het regionale niveau de knip op de beurs moeten houden. Ze vrezen voor ingrepen die de sociale rechtvaardigheid, het ‘evenwicht’ in de samenleving zullen verstoren.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Er kan geen misverstand over bestaan. Ook aan werkgeverszijde wordt gepleit voor een sociaal beleid, maar wel een beleid dat fair is én dat economische groei opnieuw kansen geeft. Maar dat betekent wel dat we een aantal fundamentele en structurele ingrepen moeten doen. Eén dwaling moeten we immers uit de wereld helpen: dat het maatschappelijke model zoals we dat op vandaag in ons land kennen tegelijk én sociaal, én fair, én betaalbaar, én het enige mogelijke zou zijn.

ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw alludeerde in een recente column op het Sociaal Pact tussen werkgevers en werknemers, dat de basis vormt voor ons sociaal model en voor het overleg in ons land. We geven het met plezier toe, het was gedurende vele decennia een succesvol model. Maar het pact is intussen meer dan zeventig jaar oud, en het is toe aan een flinke opfrisbeurt. En dan gaat het niet alleen over het ruimen van het stof en de spinnenwebben die zich klassiek in elk oud gebouw vestigen, maar vooral over de aanleg van nieuwe fundamenten en het slopen van overbodige muren.

Klaagmuur?

Want de diagnose is voor iedereen duidelijk. Ook voor de burger, die vandaag geconfronteerd wordt met extra inspanningen. Elkeen voelt dag na dag aan dat onze gezamenlijke overheden veel te weinig waar voor hun geld leveren. We hebben dat zelfs in kaart gebracht, via onze ‘waar-voor-uw-geld-index’. Ons land is een van de Europese kampioenen inzake belastingen… maar in ruil daarvoor krijgen we een minder dan matige dienstverlening terug. De efficiëntie van onze overheden ligt op een bedroevend laag niveau, ze kan dus een flink pak hoger. Op prijs-kwaliteit halen ze vandaag een onvoldoende.

Ik pluk maar enkele voorbeelden, uit een lange, veel te lange reeks. Is het fair dat werkloosheidsuitkeringen niet in de tijd worden beperkt, terwijl de VDAB liefst 40.000 openstaande betrekkingen publiceert? Is het rechtmatig en redelijk dat, dank zij een wirwar aan gelijkgeschakelde periodes, de gemiddelde landgenoot aan 29,5 jaar beroepscarrière voldoende heeft om zijn volle pensioenrechten op te bouwen? Is het normaal en goed dat mensen in een aantal gevallen nog altijd vanaf hun 50 jaar met brugpensioen kunnen gaan? Is het billijk en acceptabel dat we in onze regio gigantische investeringen doen in het (secundair) onderwijs, terwijl we zien dat de kwaliteit, het resultaat, stapje voor stapje achteruit gaat? Kunnen we aanvaarden dat we, ondanks de hoogste belastingdruk, de armoede in ons land alleen maar zien toenemen?

Neen, we staan niet aan de klaagmuur. Ondernemers bekijken crisissen en problemen altijd als uitdagingen en kansen. Een zwak presterende overheid impliceert dat er ruimte is om te besparen, om veel beter te doen. Om met faire keuzes meer waar voor het (belasting)geld te bieden. Om via een gericht beleid de groei aan te zwengelen. Om opnieuw het economische draagvlak te creëren voor een jong, vernieuwd, fris sociaal pact.

Een nieuw pact

Hoe dat er moet uit zien? We willen daarover heel graag het gesprek aangaan. Meer zelfs: we zullen daarover in de volgende maanden enkele concrete initiatieven formuleren. Want voor ons is het duidelijk. We hebben een nieuw sociaal model nodig, dat rechtvaardig is, eerlijk en eerbaar, en dat iedereen stimuleert om eraan mee te werken. Ook – en misschien vooral – de mensen die gisteren hun zorgen publiek maakten.

(Jo Libeer is gedelegeerd bestuurder van Voka.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.