Catalanen stemmen op 9 november over onafhankelijkheid

In Catalonië heeft premier Artur Mas het decreet ondertekend dat toelaat om op 9 november een referendum te houden over onafhankelijkheid van Spanje. De Spaanse regering in Madrid erkent het referendum niet.

De ondertekening van het decreet vond plaats in de hoofdstad Barcelona en premier Artur Mas werd omringd door de meeste belangrijke leiders van de autonome regio in Spanje.

Het referendum heeft dan ook de steun van een groot aantal partijen in Catalonië, zowel linkse als rechtse. Anders dan in Schotland eerder deze maand zou een meerderheid van de Catalanen onafhankelijkheid wel genegen zijn, aldus de opiniepeilingen. 

Hoe dan ook wil Catalonië dus op 9 november de bevolking laten beslissen over onafhankelijkheid. De Spaanse conservatieve regering -en ook de socialistische oppositie- zijn het daar echter niet mee eens en noemen het referendum ongrondwettelijk.

De regering in Madrid wil de kwestie nu voor het Grondwettelijk Hof brengen en hoopt dat dat hof het referendum alsnog illegaal zou verklaren of ten minste uitstellen.

AP2014

Vechtscheiding eerder dan echtscheiding?

De kwestie van het referendum en de economische crisis van de voorbije jaren hebben de tegenstellingen tussen Catalonië en de centrale regering in Madrid fors verscherpt.

Ook de Europese Unie toont zich bezorgd; niet enkel zou een constitutionele impasse het prille en wankele herstel uit het financieel-economische moeras kunnen hypothekeren, maar bovendien dreigt de kwestie EU-lidstaat Spanje uit elkaar te scheuren.

Het gaat immers om veel meer dan enkel Catalonië en Spaans-Baskenland. Zo behoren ook die andere sterke regio Valencia (met Alicante en Castellon) en de Balearen (met Mallorca en Minorca) tot de traditionele Catalaanse cultuurregio. Als Catalonië onafhankelijk zou worden, zouden die autonome regio's Valencia en de Balearen ook moeten kiezen welke kant ze op willen.

Historisch vormden Castilië-Leon (het eigenlijke Spanje) en Aragon (Catalonië, Valencia, Balearen) eeuwenlang aparte staten in een personele unie onder een koning. Pas in het begin van de 18e eeuw werden Aragon en Castilië met geweld samengevoegd onder een gecentraliseerd bestuur, wat aan de basis lag van het huidige en hardnekkige Catalaanse nationalisme.