Want de Molenbeekse Couture is het waard

Het is vandaag het Feest van de Franse Gemeenschap in België. Voor deze gelegenheid trok onze redactrice naar Sint-Jans-Molenbeek, Culturele Hoofdstad 2014. Geen wapperende rodehaantjesvlaggen, wel het eigenwijze modedefilé “MolenMode” staat centraal , de vrucht van een ambitieuze samenwerking tussen Belgische topontwerpers, en de bruisende “Molenbeekois”. Klasse met een rebels hoekje af. Kom mee een kijkje nemen.

Wat mag je verwachten wanneer enkele meesters van de Dansaertwijk, de hipste modebuurt van Brussel, maandenlang de handen in elkaar slaan met de eigenzinnige en dynamische verenigingen uit het Molenbeekse? Zijn het inderdaad twee verschillende werelden, afgescheiden door een kanaal dat de bewoners van beide kanten liever niet oversteken? Mijn vragen vervagen als sneeuw voor de zon wanneer ik de grote hal van de Brussels Event Brewery binnenstap.

Touch van Lespagnard

Metershoge, witte gordijnen omringen de hal die vroeger dienst heeft gedaan als flessenzaal van brouwerij Belle Vue. Een immense kroonluchter bezet met kristallen schittert boven de gasten die zich naar de wijnbar snellen om daarna hun plaatsje te bemachtigen.

Dit is geen amateuristische modeshow, en daar zit Jean-Paul Lespagnard voor iets tussen. Deze wereldberoemde Belgische ontwerper, zelf gevestigd in Molenbeek, heeft het evenement geregisseerd en gaf zowel aan het decor als de creaties zijn professionele en persoonlijke touch. Ook de schitterende catwalk met Taj Mahal-vormige bogen is het resultaat van de spinsels van Lespagnard, die sinds 2011 zijn collecties in Parijs voorstelt.

Geroezemoes verstomt snel wanneer presentatrice Ivoire De Rosen opkomt, een bekend gezicht uit het Brusselse modemilieu. Ze lijkt wel een amazonetovenares, kaalgeschoren met een afro-hanenkam en een spectaculaire groene manteljurk met hoge kraag. Een voorsmaakje van wat nog komen moet.

Vintage en je-m’en-foutisme

En dan kan het modefeest beginnen. De show bevat zes rondes: de drie collecties van de Brusselse ontwerpers Valérie Berckmans, Rachida Aziz en Pierre Antoine Vettorello, telkens afgewisseld met de creaties van “Couture Molenbeekoise”.

Berckmans trapt af met sterke vintage-invloeden. Ze steelt onze aandacht met speelse elementen, zoals de ondeugende sokjes in de pumps en bijzondere sieraden. Activiste en onderneemster Aziz komt met haar merk AZIRA zeer kleurrijke en getailleerde ontwerpen promoten.

Dan heb je nog Vettorello die stoerder uit de hoek komt met een heerlijke portie “je-m’en-foutisme”. De mannequins spelen een rolletje wanneer ze nonchalant de catwalk aflopen met de aandacht op hun smartphone gericht.

Couture Molenbeekoise

Alle Molenbekenaars in de zaal zitten al op het puntje van hun stoel. De creaties van “Couture Molenbeekoise” zijn vrouwelijk en klassevol, met een serieuze schep rebellie en elementen uit de straatcultuur. De mannequins komen telkens op met tijgersjalen die als maskers rond hun gezicht zijn geknoopt. “Een last-minute ideetje van Lespagnard”, zegt Elke Timmerman, Fashion Coordinater van het Brusselse centrum voor Mode & Design (MAD). “Het staat symbool voor de diversiteit van de Molenbeekse samenleving.”

De Arabische en Afrikaanse invloeden zijn in ieder geval duidelijk aanwezig, met felle hoofddoeken, traditionele stoffen, maar ook heel gewaagde kleurencombinaties en prints. In dit multicultureel allegaartje zijn ook Belgische elementen te onderscheiden, zoals een zwart-geel-rode jurk met prints van het Atomium met ernaast de Egyptische piramides. Maar heel karakteriserend zijn de hiphop-details in bijna elk creatie. De outfits zijn afgewerkt met brede honkbalpetten, en uiteraard een extra portie bling-bling.

Het modefestijn wordt afgesloten met dé creatie van de avond: een jurk gemaakt uit honderden postkaarten van Brussel, met twee Irissen in de Belgische kleuren op het borststuk genaaid. Het publiek begint spontaan te applaudisseren en er worden volop foto’s naar Twitter en Instagram gestuurd.

“Verlaag die modedrempel”

Eén de hoofdrolspelers in deze unieke samenwerking was MAD Brussels, het Brusselse Centrum voor Mode en Design. “Wij zitten eigenlijk net aan de overkant van het kanaal, en één van onze missies is de link maken met de wijk en de sociale projecten. Zo hebben we verschillende confectie- en naaiateliers uit Molenbeek actief betrokken bij het project”, zegt Timmerman.

“Er zit veel potentieel onder de Molenbeekse jeugd. Dat ontdekten we tijdens onze “street castings”. We benaderden op straat de Molenbeekse jeugd om mannequins te vinden voor het defilé.”

MolenMode mag nog op een succes zijn uitgedraaid, mode toegankelijk maken voor iedereen, is geen gemakkelijke opdracht. Mode is en blijft iets elitairs, aldus Timmerman.

Ook Frédérique Delcor, secretaris-generaal van de Franse Gemeenschap staat achter dat standpunt. “Mode behoort niet tot het alledaagse leven van de mensen die hier aanwezig zijn vandaag, maar hopelijk beseft het publiek dat hier mogelijkheden zijn om hun creativiteit te laten zegevieren.”

Brug tussen Dansaert en Molenbeek

Delcor is ervan overtuigd dat de gemeente nood heeft aan meer sociale integratie en dat cultuur een hefboom kan zijn in dat proces. “Culturele rijkdom kent geen grenzen. Het kan mensen samenbrengen die normaal niet met elkaar in contact komen, omdat ze een andere realiteit hebben, of aan de andere kant van het kanaal wonen”, aldus Delcor.

Hoewel MolenMode in zijn opzet lijkt geslaagd te zijn, blijft het uiteraard de vraag of louter een cultureel project de kanaalbewoners dichter bij elkaar kan brengen, of de eventuele spanningen tussen de hippe Dansaertwijk en de Molenbekenaars kan wegwerken. Het blijft een gevoelig onderwerp als ik deze vraag stel aan de Françoise Schepmans (MR), burgemeester van Molenbeek.

“Er zijn geen spanningen tussen de Dansaertwijk en Molenbeek”, zegt Schepmans. “Bewoners van de ene kant gaan nu zelfs vaak wonen aan de andere kant. Het belangrijkste is dat het kanaal een verbinding mag zijn tussen de beide wijken, en geen barrière."