Ook De Munt, Bozar en het Nationaal Orkest moeten fors besparen

Na de Vlaamse cultuurinstellingen moeten nu ook De Munt, Bozar en het Nationaal Orkest van België -de drie grote federale instellingen- de broeksriem aanhalen. "Dit is het begin van een culturele black-out", klinkt het.

Over de besparingen in de Vlaamse cultuursector is al veel inkt gevloeid. Maar nu blijkt dat ook de grote federale instellingen het met een stuk minder middelen moeten doen. Hun werkingsbudget wordt vanaf volgend jaar met 20 procent verlaagd. Op vlak van personeel moeten ze 4 procent besparen. Tot 2019 komt daar ieder jaar nog eens 2 procent bij.

"Ik ben ontgoocheld", zegt Peter de Caluwe, algemeen directeur en Intendant van De Munt, in "Vandaag" op Radio 1. Hij kan niet begrijpen dat de federale cultuurinstellingen over dezelfde kam gescheerd worden als alle andere overheidsdiensten. "Ze hebben geen idee waar het bij kunstinstellingen om te doen is. Met deze besparingen leggen ze ons hele productieapparaat stil. Dit is het begin van een culturele black-out"

In concrete cijfers zal De Munt het vanaf volgend jaar met 3 miljoen euro minder moeten doen. Binnen vijf jaar zou dat bedrag oplopen tot 6,5 miljoen euro. "Dat is een gigantische inspanning", klinkt het. De directeur wijst er ook op dat ze geen eigen inkomsten kunnen genereren als ze niet voldoende middelen hebben om een product te maken. "De motor wordt zo volledig stilgelegd."

Wordt dit het einde?

Maar ook nu kan, net als bij de Vlaamse besparingen, de vraag gesteld worden of operaliefhebbers niet zelf voor de kosten kunnen opdraaien. "We hebben jaren gewerkt aan participatie", zegt De Caluwe. "We hebben dat gedaan op verzoek van de vorige regering, maar ook omdat we daartoe een noodzaak voelden. Opera is geen elitaire kunstvorm, het kan iedere doelgroep aanspreken."

Net daarom is de directeur niet te vinden voor het optrekken van de prijzen. "We kunnen die niet blijven verhogen. En dan nog zou het onmogelijk zijn om een duur project op poten te zetten. Wij hebben 34 miljoen euro, andere Europese huizen hebben drie keer zoveel en maken gelijkwaardige producten. Wat wij krijgen, is echt het minimum."

Maar wat als dat "minimum" binnenkort toch verlaagd wordt? "Ik heb geen idee hoe we dit gaan aanpakken", klinkt het. "We hadden een besparing van 2 tot 5 procent verwacht, zoals in Vlaanderen. Maar dit hadden we niet verwacht. Als het de wens is van de federale regering om de instellingen te laten uitdoven, laten we dan meteen euthanasie uitvoeren en er volledig mee stoppen."

Maar voor het zover moet komen, wil De Caluwe wel nog onderhandelen met de regering. "Dit is een eenzijdig genomen besluit, waarbij niemand is geconsulteerd", zegt hij. "Dit is een nooit geziene vorm van besluitvorming. Hopelijk kan er nog onderhandeld worden en zijn dit niet de finale cijfers."

En dan zijn er nog de geruchten over een samensmelting tussen De Munt en het Nationaal Orkest. "Ik wil zeker over zo'n fusie nadenken, maar wel alleen als het menselijk is en als er ook over het uiteindelijke resultaat wordt gepraat. Niet als het enkel om een pure besparingsoperatie gaat."