1. Een kleine ondernemer lucht zijn hart - Bart Van der Leenen

Het is nog afwachten tot de praktijk, maar blijkbaar hebben onze nieuwe regeringen formules gevonden om eindelijk een vleugje zuurstof te pompen in het noodlijdende bedrijfsleven. En meteen staan oppositie, vakbonden en menig man in de straat op de barricaden. Met discussies waaruit blijkt dat slechts weinigen nog lijken te beseffen dat gezonde ondernemingen een absolute voorwaarde zijn voor werkgelegenheid, staatsinkomsten en voldoende geld voor een sociaal vangnet. En waaruit ik enkel kan vaststellen dat in 2014 de Vlaamse ondernemer nog steeds moet opboksen tegen tal van vooroordelen.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Onze KMO’s laten onvoldoende van zich horen

Deze vooroordelen ontstaan vooral doordat er nauwelijks ondernemers zijn die hun stem laten horen, laat staan met hun problemen in de openbaarheid treden. Logisch ook, gezien het potentiële effect ervan op werknemers, concurrenten of potentiële investeerders. Maar zolang zij zwijgen, krijgen de vooroordelen vrij spel. Met alle gevolgen voor hun imago, het politieke discours en de wetgeving die daaruit voortvloeit. Het is dringend tijd dat onze ondernemers de waarheid gaan benoemen en zonder blozen vertellen waarom het zo moeilijk is om in Vlaanderen te ondernemen. In de hoop dat we morgen eerlijke discussies kunnen voeren die leidt tot welvaart voor werknemers én werkgevers.

Verduidelijking 1: niet één procent is grote onderneming

Ook ik begrijp de verbouwereerde reacties wanneer grote bedrijven die structureel overheidssteun genieten massaal mensen ontslaan en dan naar het buitenland vluchten. Echter, deze verhalen zijn niet  representatief voor ondernemend Vlaanderen. De overgrote meerderheid van onze ondernemers zijn helemaal geen kapitaalkrachtige multinationals die genieten van een batterij schaalvoordelen, uitzonderingsmaatregelen, financiële vluchtwegen of overheidssteun allerhande. Het zijn gewone hardwerkende mensen zoals u en ik, die met beperkte middelen de gigantische lijst aan wetten en plichten - gemaakt op maat van de 0,2% grote ondernemingen - moeten ondergaan. Hun dagelijkse realiteit staat mijlenver van het enge stereotype beeld dat circuleert in de media en rond menig koffietafel. Hier onderscheid in maken is primordiaal voor elk debat rond gezond ondernemerschap.

Verduidelijking 2: vooral KMO’s doen de economie draaien

Wanneer een multinational herstructureringen doorvoert, treft dat meteen honderden banen en haalt dat nieuwskoppen. Maar als het slecht gaat met onze KMO’s, dan lezen we enkel wat statistieken. Dat heeft drastische gevolgen voor de regelgeving die de laatste jaren vooral inspeelt op mediagenieke oplossingen, maar steeds minder op maat is van de noden van de KMO. Dit terwijl onze KMO’s instaan voor bijna 70% van alle werkgelegenheid en méér dan 60% van alle toegevoegde waarde die in economisch België wordt gecreëerd. Lees aub deze cijfers nog eens: het zijn vooral de bedrijven die niet voldoen aan bovenstaande vooroordelen die de werkgelegenheid in België op peil houden, niet de bedrijven die in het nieuws komen.

Verduidelijking 3: ondernemers betalen ontzettend veel belastingen

Ook ik ben verbouwereerd wanneer de media berichten over multinationals die nauwelijks belastingen betalen. Echter, het gros van de 510.000 ondernemingen in België is niet in staat internationale financiële constructies op te zetten die toelaten om structureel belastingen te ontwijken. Onze zelfstandigen betalen géén 3% belastingen zoals intussen gemeengoed blijkt te zijn, maar wel degelijk 50% in de hoogste schijf, net zoals particulieren, met daar bovenop nog tot ruim 12.000 euro sociale bijdragen. Voor vennootschappen ligt het percentage lager, maar de totale belasting totdat de ondernemer er netto iets mee kan doen is gelijkaardig, of zelfs vaak hoger.

Nadat onze ondernemers van het saldo alle kosten betaald hebben die verworpen worden als beroepskost, moet ook opnieuw geïnvesteerd worden in hun onderneming. Doordat de belastingdruk nauwelijks rekening houdt met hun reële inkomen, moeten duizenden ondernemers met een op papier hoog inkomen, vandaag uit noodzaak leven van de inkomsten van hun partner. Of van dure leningen, zonder garantie deze ooit te kunnen terugbetalen. Voor 15% daarvan betekent dit leven onder de armoedegrens. Voor ruim 12.000 onder hen betekende dit vorig jaar het definitieve faillissement.

Verduidelijking 4: het tewerkstellingsprobleem is groter dan de loonkost

Het is intussen alom bekend dat ondernemers voor elke medewerker die 100 euro netto loonsopslag krijgt, meteen ook minstens 200 euro extra aan de staat moet afdragen. Echter, de loonkost is slechts een fractie van de redenen waarom bedrijven steeds omzichtiger omgaan met tewerkstelling. Steeds vaker werken de vele regels ‚ter bescherming van de werknemer’ niet alleen contraproductief, maar confronteren ze onze KMO’s bovendien met onvoorziene kosten en organisatorische problemen die een verantwoord en stabiel ondernemerschap in economisch moeilijke tijden in de weg staan.

Zo zijn ondernemers bijvoorbeeld verplicht om tot 120 uur educatief verlof toe te staan, bovenop de wettelijke vakanties, zelfs indien de opleiding wordt gestart door een werknemer die hiermee hoopt van job te kunnen veranderen. En zo is de ontslagvergoeding van een bediende die midden vorig jaar in dienst kwam en na één jaar werken ontslagen wordt, bijna de helft van wat deze medewerker ooit in het bedrijf verdiende. In dit gecombineerde geval kost de medewerker die aantoonbaar niet voldoet, al gauw 70% méér dan alle andere medewerkers die wél het beste voor hebben met de onderneming, zonder dat hiervoor enige tegenprestatie te verrichten.

Met als gevolg financiële en operationele instabiliteit voor de onderneming en bovendien onvoldoende reserves om een vervanger uit de werkloosheid te halen. Niet toevallig gaan steeds vaker ondernemingen met relatief beperkte problemen alsnog failliet, louter omdat de lasten tegenover de overheid van het ontslagen van werknemers - noodzakelijk om het bedrijf er bovenop te halen - groter is dan de schulden die ze hebben.

De realiteit onder ogen durven zien

Zonder gezonde ondernemingen is er geen werkgelegenheid, geen sociaal vangnet en geen geld om verworven rechten te betalen. Daarom stoort het mij bijzonder als rechtgeaard ondernemer dat menig vakbond, politicus en man in de straat de uitzonderingen en vooroordelen als norm blijven gebruiken om publiekelijk gelijk te halen. De dagelijkse realiteit vertelt dat de druk op onze ondernemingen stilaan te hoog wordt om de voordelen, beschermingsmaatregelen en welvaart die ze willen verdedigen nog te kunnen garanderen. Wie deze realiteit negeert, ondergraaft zijn eigen toekomst.

Daarom was ik blij dat het VRT programma Volt aandacht besteedde aan het verhaal achter het Thaise restaurant van Nathalie Meskens: een volgeboekt restaurant, vermeld in de Gault&Millau, met aandacht in alle media en een uitstekende reputatie, blijkt geen winst te kunnen maken. Niet door mismanagement of creatief omgaan met de boekhouding, maar omdat de financiële druk van belastingen, personeelslasten, administratie en wetgeving te zwaar is om zelfs een succesverhaal als dit winstgevend te maken. Geen winst betekent geen ruimte voor investeringen, geen werkgelegenheid en geen welvaart. Dàt is de dagelijkse realiteit van de KMO’s die vandaag het inkomen voorzien van 1,8 miljoen Belgen. En die realiteit staat ver van het discours dat vandaag in de media wordt gevoerd.

De enige manier om welvaart te kunnen blijven garanderen - voor werkgever én werknemer - is door te luisteren naar de ware verhalen achter de 12.306 ex-ondernemers die om bovenstaande en ettelijke andere redenen hun droom vorig jaar zagen uiteenspatten en met de 27.912 ex-werknemers die aan den lijve hebben moeten ondervinden hoe moeilijk het was voor hun werkgever om in België de kop boven water te houden.

Laten we ophouden met gelijk halen en eindelijk samen streven naar gelijk winnen.

(Bart Van der Leenen is zaakvoerder van de communicatiebureaus Whizpr en Outofthecrowd.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.