"Leer ze een lesje", waarop 43 Mexicaanse studenten verdwenen

"Leer ze een lesje", zo zei de burgemeestersvrouw in Iguala, Mexico, aan haar veiligheidschef. Het resultaat: een bus die doorzeefd werd met kogels, en nog eens 43 studenten die vermoord en verbrand werden. Het verhaal is een prangend relaas van de verstrengeling van drugkartels en overheid in Mexico.

"Leer ze een lesje." De instructie van Maria de los Angeles Pineda Villa aan haar veiligheidschef was duidelijk. Op 30 september mocht niets de dag van de burgemeestersvrouw uit Iguala verstoren. Dat blijkt uit politiedocumenten die gelekt werden naar de Mexicaanse krant El Universal. 

Het was de dag dat Lady Iguala - zoals haar bijnaam luidt - zou speechen over haar liefdadigheidsinstelling. De dag ook dat ze haar eigen kiescampagne zou lanceren om haar man op te volgen als burgemeester. En toen haar het verhaal bereikte dat een groep van tachtig linkse studenten haar speech zou komen verstoren, reageerde ze daar slecht op. Ze stuurde haar veiligheidschef eropuit om alle mogelijke hinder voor haar af te blokken.

200 kogels

De resultaten van die demarche waren dramatisch. Toen een bus van een plaatselijk voetbalteam per ongeluk de markt opreed, werd die met 200 kogels doorzeefd. Met 6 doden en 17 gewonden tot gevolg. Ondertussen zijn 22 politie-agenten opgepakt voor hun betrokkenheid bij de feiten.

Bovendien zijn 43 studenten vermist. Volgens verschillende verdachten werden ze vermoord, verbrand en begraven door leden van het plaatselijke drugskartel Guerreros Unidos, waar de burgemeestersvrouw en haar man nauwe banden mee onderhouden.

"Wat denken jullie wel?"

Burgemeester José Luis Abarca Velázquez en zijn vrouw werden ondertussen opgepakt door de autoriteiten. Ze waren op de vlucht geslagen en verscholen zich in een verlaten huis in Itzapalapa.

Veel berouw toonde vooral de burgemeestersvrouw - die zelfs in de Wall Street Journal als "the first lady of murder" omschreven werd - niet toen ze opgepakt werd. "Laat me met rust", zou ze de politieagenten die haar oppakten, hebben toegebeten. "Wat denken jullie wel dat jullie doen?"

Moordratio: 63 op 100.000

Het verhaal van de moorden in Iguala is ook het relaas van de verstrengeling van overheid en drugskartels in Mexico. Het burgemeesterskoppel had nauwe banden met de lokale drugsmaffia van Guerreros Unidos.

Zo zou de broer van de burgemeestersvrouw een van de leiders van het plaatselijke drugskartel zijn. En de burgemeester zelf werd er eerder al van verdacht dat hij een van de studentenleiders (en zeven van zijn medestanders) hoogstpersoonlijk vermoord zou hebben.

De jaarlijkse moordratio in de staat Iguala ligt met 63 op 100.000 drie maal hoger dan in heel Mexico. Maar het stadje is dan ook van cruciaal belang voor de drugshandel, vooral naar de Verenigde Staten.

"De oorlog is net begonnen"

Sinds de feiten is Iguala het toneel van permanente betogingen van familieleden die gerechtigheid eisen (foto). En de druk op de Mexicaanse president om paal en perk te stellen aan de corruptie in het land neemt toe.

Hoe moeilijk die strijd wordt, bewees een opschrift van Guerreros Unidos in Iguala de voorbije dagen. "Laat de 22 politiemensen vrij", zo eiste een boodschap van het kartel in de straten van Iguala. "Of we zullen de namen van alle politici die voor ons werken, bekendmaken. De oorlog is net begonnen.'