Vlaamse soldaten de dood in omdat ze geen Frans kenden

Het staat vast de Vlamingen in het leger redenen hadden om te klagen. Of preciezer: de Nederlandstalige Vlamingen, want in die tijd spraken de hogere klassen in Vlaanderen meestal Frans. Hoewel het "Vlaams" al een tijd een officiële taal was in België, was Frans in 1914 nog altijd de werktaal van het Belgische leger.
©2014 brilk

Weliswaar was in 1913 beslist dat het "Vlaams" ook in het leger moest worden ingevoerd, maar die hervorming was nog niet van start gegaan toen de oorlog begon.

Het gedeeltelijk vervlaamsen van het leger stootte op heel wat praktische problemen. Alle reglementen, militaire handboeken, documenten, bevelen, terminologie… alles was in het Frans. Zelfs officieren die van oorsprong Nederlandstalig waren, hadden moeite een andere taal dan het Frans te gebruiken. Dit allemaal snel veranderen en dan nog wel in oorlogstijd leek bijzonder moeilijk.

In de loop van de oorlog is er wel gepoogd om er iets aan te doen. Zelfs bij Franstalige officieren was er niet altijd onbegrip voor de klachten van de Vlamingen. Maar er was ook veel onwil, vooral bij Waalse officieren die vreesden achtergesteld te zullen worden.

Kortom, qua taal waren de Vlamingen zwaar benadeeld. Zoals iedereen weet heeft dit zware gevolgen gehad voor de Vlaamse Beweging en de taalstrijd na de oorlog.

Maar of de Vlamingen daardoor de dood ingejaagd werden, is weinig waarschijnlijk. Op het niveau van de "troep" werd een praktische oplossing gevonden die misverstanden kon vermijden: als de bevelvoerende officier geen Vlaams kende, was er een onderofficier die zijn bevelen kon vertalen.

Bovendien is het weinig waarschijnlijk dat de gemiddelde Vlaamse soldaat na enige tijd ervaring de eenvoudige termen van de commandotaal niet zou hebben verstaan.

Geen echt "kanonnenvlees"

Helemaal mythisch lijken de beweringen over Vlaamse soldaten die moedwillig de dood werden ingejaagd of "duizenden Vlaamse soldaten die als kanonnenvlees dienden". Er was in het Belgisch leger geen echt "kanonnenvlees".

Koning Albert wilde en moest bijzonder spaarzaam zijn met zijn soldaten. Er waren ook geen gescheiden eenheden per taal, dus lijkt het moeilijk om de Vlamingen apart de dood te hebben ingejaagd. Als de meeste gesneuvelden Vlamingen waren, dan kwam dat vooral omdat de grote meerderheid van het leger uit Vlamingen bestond.

Dergelijke kanonnenvlees-legende bestaan niet alleen over de Vlamingen. In Frankrijk, en dan vooral in Bretagne en Corsica, wordt vaak beweerd dat er in '14-'18 verhoudingsgewijs veel meer Bretoenen en Corsicanen zijn gesneuveld dan het gemiddelde van de Franse bevolking. Beweringen die niet blijken te kloppen.

lees ook