Azerbeidzjan schiet Armeense helikopter neer

Het leger van Azerbeidzjan heeft een gevechtshelikopter van buurland Armenië neergeschoten. Het zou gaan om een van de ernstigste incidenten tussen beide voormalige Sovjetrepublieken sinds het bestand van 1994.
AP2001

Volgens Azerbeidzjan probeerde een Armeense gevechtshelikopter van het type MI-24 stellingen van het Azerbeidzjaanse leger aan te vallen in de buurt van de betwiste enclave Nagorno-Karabach. De Azerbeidzjanen zouden de helikopter daarna neergeschoten hebben.

Het gaat om een van de zwaarste incidenten sinds het ingaan van een bestand tussen beide landen in 1994. Dat bestand maakte toen een einde aan een korte, maar hevige oorlog waarin Armenië de enclave Nagorno-Karabach had veroverd op Azerbeidzjan.

De voorbije maanden zijn de spanningen tussen beide landen opnieuw fors toegenomen. Begin augustus vielen er 20 doden bij gevechten tussen troepen uit Azerbeidzjan en Armenië. Beide landen beschuldigen elkaar ook van het aansturen op een nieuwe oorlog. 

De nieuwe spanningen in de Kaukasus zijn mogelijk niet geheel los te zien van het groeiende conflict tussen oost en west. Armenië wordt beschouwd als een bondgenoot van Rusland en het land wordt omgeven door Turkije, Georgië en Azerbeidzjan die nauwere banden met het Westen hebben, al zijn de EU en de VS niet erg enthousiast over het autoritaire regime in Bakoe. Het uitblijven van een echte diplomatieke oplossing voor de twistappel Nagorno-Karabach vuurt dan ook de spanningen nog wat aan.

AP2014

Nagorno wat?

Tot 1991 waren Azerbeidzjan en Armenië republieken van de voormalige Sovjet-Unie. Bij het uiteenvallen daarvan werden ze beiden onafhankelijk, maar er brak meteen een conflict uit. De autonome "oblast" Nagorno-Karabach of Opper-Karabach lag in Azerbeidzjan, maar werd vooral bewoond door Armeniërs.

Die scheurden zich meteen af en zochten aansluiting bij Armenië, wat tot een oorlog tussen beide staten leidde. Die werd gewonnen door de Armeniërs, die niet alleen Nagorno-Karabach konden aansluiten bij Armenië, maar ook het tussenliggende Azerische gebied inpalmden. In die oorlog zijn 30.000 mensen gedood.

Sinds 1994 is er een bestand, maar het diplomatieke overleg is nog geen meter gevorderd. In Azerbeidzjan zijn er 800.000 Azerische vluchtelingen uit Nagorno-Karabach. Los daarvan zijn er etnische en religieuze tegenstellingen tussen de christelijke Armeniërs en de hoofdzakelijk sjiitisch-islamitische Azeri, die behoren tot de Turkmeense volkeren.