Belg spaart minder dan ooit

De Belg spaart traditioneel meer dan de gemiddelde Europeaan, maar dat verandert. Uit cijfers van de Europese Commissie blijkt dat de Belgen een stuk minder geld aan de kant zetten dan enkele jaren geleden. In 2014 zal dat goed 13 procent zijn, tegenover 18 procent enkele jaren geleden. Volgens econoom Geert Noels heeft dat in de eerste plaats te maken met de koopkracht. De Belg heeft simpelweg minder geld over om opzij te zetten.

Alle Belgen samen hebben zo'n 240 miljard euro op hun spaarrekening staan. Een gigantische bedrag, dat ook een probleem vormt voor de economie. Simpel gesteld: geld moet rollen, en dat is hier te lande niet altijd het geval. 

Maar nu komt er verandering in de spaarreflex van de Belg, meldt De Tijd. De Europese Commissie becijferde dat de gezinnen in 2014 13,4 en in 2015 13,3 procent van hun inkomen zullen opzijzetten.

Dat is het laagste percentage ooit, en substantieel minder dan de dik 18 procent van 2010, in volle economische crisis. Het is ook een stuk lager dan de meer dan twintig procent uit de jaren negentig. De Belg spaart nu ongeveer even veel (of weinig) als de gemiddelde Europeaan.

Eerst het goede, dan het slechte nieuws

Voor de economie is dat goed nieuws. Als er minder gespaard wordt, ook al omdat de rente zo laag staat, wordt er meer geconsumeerd. Dat bevordert de economische groei. Een aanwijzing daarvan is dat het consumentenvertrouwen de voorbije maanden gestaag steeg.

Maar het kan ook slecht nieuws zijn. Nu de lonen worden gematigd en er weinig nieuwe jobs gecreëerd worden, kan het ook betekenen dat er simpelweg minder geld is om te sparen.

De Europese Commissie hanteert overigens een ruime definitie van "sparen". Ze telt niet enkel de spaarrekening zelf mee, maar ook aandelen, obligaties en zelfs de uitgaven voor nieuwbouw en renovatie van woningen.

Noels: "Koopkracht is gestagneerd"

Econoom Geert Noels zoekt de verklaring in de eerste plaats bij de koopkracht. Die is de laatste jaren niet meer gestegen en staat nu op het niveau van 2006, zegt hij. Tussen 1999 en 2007 ging de koopkracht er elk jaar op vooruit, maar dat is nu dus niet meer het geval. Dat betekent dat de Belg minder geld over heeft om opzij te zetten.

Daarnaast spelen er andere factoren, zoals de lage rente, waardoor sparen bijna niets meer opbrengt. Noels spreekt ook van een verandering van cultuur. Vroeger was sparen de norm, nu heeft consumeren die plaats ingenomen. "Consumeren is goed, sparen is fout, met die boodschap groeien de jongeren op."

Noels verwijst daarbij naar de groeiende populariteit van allerlei leningen. "Je leeft vandaag niet morgen, dat is de mentaliteit die heerst", zegt hij. Toch is de groei van de consumptie ondergeschikt aan de koopkracht als reden voor het minder sparen. "Die groei is al bij al niet spectaculair. Er is geen sprake van een echte boost van de consumptie."