N-VA "smeekt" Tommelein iets te doen aan fraude met werkloosheidsuitkeringen

Het "mondelinge examen" van Bart Tommelein (Open VLD) in het parlement is afgelopen. De staatssecretaris is het allereerste regeringslid dat een hearing over zijn beleid in het parlement ondergaat. Zowel de meerderheid als de oppositie voelden de nieuwe staatssecretaris aan de tand. Voor de SP.A doet Tommelein te weinig aan de sociale dumping, de N-VA "smeekt" dat de staatssecretaris iets gaat doen aan de fraude met werkloosheidsuitkeringen. Het mondeling examen is vooral symbolisch, want de Kamerleden kunnen er Tommelein niet mee terugfluiten.
Jonas Roosens

Bart Tommelein - staatssecretaris voor onder meer sociale fraudebestrijding - heeft zijn beleidsplan toegelicht in de Kamer. Hij zet duidelijk in op de strijd tegen fraude met uitkeringen en wil daarvoor veel meer en efficiënter gegevens uitwisselen. Dat moet mogelijk gemaakt worden met moderne technologische ondersteuning. Zo moet "datamining" het in de toekomst als het ware mogelijk maken om fraude te voorspellen. Ook een "100 procent witte horeca" staat op de agenda van de staatssecretaris. Met de strijd tegen sociale fraude wil de federale regering 250 miljoen euro ophalen.

Uit de meerderheid klonken er alvast bezorgdheden. De N-VA wil bijvoorbeeld dat Tommelein meer inzet op fraude met werkloosheidsuitkering. De N-VA berekende dat er 300 miljoen onterecht wordt uitgekeerd.

"De staat slaagt er maar niet in om dat bedrag terug te vorderen", klaagt Zuhal Demir (N-VA). "Mijn vraag is heel concreet - en ik smeek u, meneer de staatssecretaris - gaat er daar eindelijk een staatssecretaris werk van maken?"

SP.A: "Tommelein neemt geen initiatief tegen sociale dumping"

Sociale dumping - waarbij buitenlanders hier met heel slechte contracten werken - is ook een aspect in het beleid van Tommelein, maar voor de SP.A gaat hij daarin niet ver genoeg.

"Het valt ons op dat Tommelein zich vooral richt op de uitkeringen, maar als het gaat over de strijd tegen sociale dumping, trekt hij een paraplu op", vindt Meryame Kitir van de SP.A. "Hij verwijst daarvoor naar Europees commissaris Marianne Thyssen en naar minister van Werk Kris Peeters, maar als staatssecretaris neemt hij niet echt initiatieven."

Centraal meldpunt wordt opnieuw onderzocht

De federale regering zal de oprichting van een centraal meldpunt voor sociale fraude opnieuw onderzoeken. Dat heeft Bart Tommelein ook nog gezegd tijdens zijn hoorzitting.

Enkele dagen geleden raakte het nieuws bekend dat de staatssecretaris een nieuw meldpunt wil oprichten waarbij de identiteit van de verklikker steeds bekend zou zijn. Bedoeling is ook om de stroom klachten te centraliseren.

Tommelein: "Wat meer tijd voor hearing had wel gemogen"

Voor zijn mondeling examen in de Kamer, klaagde Tommelein over het feit dat de leden van de regering erg weinig tijd krijgen om zich voor te bereiden op dat examen.

"Zo'n hearing moet er binnen de zes weken komen, en dat is kort. Je kunt onmogelijk alle facetten van je beleidsdomeinen onder de knie hebben. Dat is ambetant. Want voor je een visie kunt ontwikkelen, moet je heel veel mensen spreken. Maar het heeft wel het voordeel dat je heel snel een visie moet ontwikkelen."

Flauw afkooksel

Het Belgische systeem is een wat flauw afkooksel van het Europese, Tommelein heeft weinig moeite om dat toe te geven. "De regering heeft al het vertrouwen gekregen, in Europa hangt het vertrouwen in de commissie af van de hearings. Met Open VLD wilden wij verder gaan maar goed, dat hebben we niet gehaald."

Dat de Kamer een minister naar huis zou sturen, is helemaal uitgesloten. En vanuit de meerderheid hoeft niet eens veel weerwerk verwacht te worden. "Maar een oppositielid kan in principe wel een minister of staatssecretaris in de problemen brengen. Je moet vooral opletten dat je geen zaken vertelt, die je kunnen achtervolgen", denkt Tommelein.

"Het vuur dat je in het Europees Parlement soms zag bij de hearings daar, dat zag je hier niet", zegt VRT-journalist Michaël Van Droogenbroeck. "Ik denk dat Bart Tommelein het geen seconde moeilijk heeft gehad."

Historische primeur

Tommelein is het allereerste regeringslid dat een hearing in het parlement ondergaat: een historische primeur en een nieuwigheidje van de zesde staatshervorming.

De staatssecretaris was de eerste in de rij van staatssecretarissen en ministers die zich onderwerpen aan een hearing in het parlement. Momenteel is minister van Begroting Hervé Jamar (MR) aan de beurt.