"Loezekaba" of "tettagère"? De beha blaast 100 kaarsjes uit

Hip hip hoera: de beha is jarig. De steun en toeverlaat van vrouwen wereldwijd is vandaag precies een eeuw oud. Tenminste: op 13 november 1914 verkreeg het Amerikaanse meisje Mary Phelps Jacob het allereerste patent op een bustehouder.
McPHOTO / WIDMANN

Bra, brassière, soutien, tettagère, loezekaba... De lijst synoniemen voor een beha is schier eindeloos, evenals het aantal verschijningsvormen die het kleinood doorheen de tijd heeft aangenomen.

Toch bestond de allereerste (officiële) beha uit niks meer dan een paar zakdoeken die het Amerikaanse meisje Mary Phelps Jacob handig wist te schikken, vertelt costumière en lingeriespecialiste Erna Siebens in "Vandaag" op Radio 1. "Zij was een societymeisje van goeden huize uit New York. Voor een avondkleed met een open rug wou ze een aangepast stuk maken. Daarvoor baseerde ze zich op voorgaande ideeën. Ze nam twee zakdoeken en knoopte die met bretellen en baleinen aaneen tot iets wat haar beviel." Daarmee was de eerste, officiële beha een feit.

Mary Phelps Jacob vroeg hierop een patent op haar creatie aan. Hoewel internationaal nog steeds discussie bestaat over de precieze datum waarop het werd goedgekeurd, is dat naar verluidt op 13 november 1914 gebeurd, vandaag precies 100 jaar geleden.

Grieken en Romeinen

Toch ligt de oorsprong van de beha veel verder in het verleden. "Daarvoor moeten we terug naar de Oudheid", zegt Siebens. "Sowieso kenden de Grieken en de Romeinen al voorlopers van de beha om hun borsten bijeen te binden. Dat was handiger om te werken. Ze gebruikten linnen of lederen banden."

Na de eerste beha van Mary Phelps Jacob in 1914 ging het hard voor het stuk damesondergoed. "Tijdens WO I hadden meisjes wereldwijd van de vrijheid geproefd. Na de oorlog wilden ze niet terug naar hun wespentailles en stompelkleedjes waarin ze nauwelijks konden bewegen. De beha nam een hoge vlucht en werd verder uitgewerkt zodat ie voor iedereen draagbaar en betaalbaar werd."

In de jaren 30 onderging de beha een metamorfose met de introductie van de cupmaat. Dankzij Hollywood en de opkomende reclame-industrie raakte de beha de volgende decennia steeds verder ingeburgerd.

lees ook