Zelfs grondwater warmt op

De klimaatverandering dringt zelfs diep in de grond door, blijkt uit een Zwiterse studie. Hoewel ietwat getemperd en vertraagd, volgt de temperatuur van het grondwater die van de atmosfeer.

De onderzoekers hadden het geluk dat de lokale waterbedrijven van de Duitse steden Keulen en Karlsruhe al tientallen jaren de temperatuur van het grondwater meten. "Voor ons waren die data een godsgeschenk", zegt Peter Bayer van de ETH-universiteit in Zürich. Het zou immers erg moeilijk en zo goed als onbetaalbaar zijn om op lange termijn de temperatuurschommelingen van grondwater in kaart te brengen.

Op basis van de de gegevens uit Duitsland konden de wetenschappers aantonen hoe het grondwater niet alleen opwarmt, maar ook mee evolueert met de temperatuurschommelingen in de atmosfeer. "De opwarming van de aarde wordt direct weerspiegeld in het grondwater, hoewel met enige vertraging en ietwat getemperd", zegt Bayer.

Uit de analyse blijkt dat het grondwater tot een diepte van 60 meter significant is opgewarmd in de voorbije veertig jaar. Die opwarming vertoont ook verschillende "sprongen", die duidelijk gelinkt zijn aan de veranderingen in het wereldwijde klimaat.

Ecosystemen

Het is niet duidelijke welke gevolgen warmere grondwaterlagen kunnen hebben. Mogelijk is er een invloed op de ondergrondse ecosystemen of op watersystemen die gevoed worden met het grondwater.

Duidelijk is wel dat de hogere temperatuur de chemische samenstelling van het grondwater beïnvloedt, bijvoorbeeld wat de concentratie aan nitraten betreft. De wetenschappers vermoeden ook dat de bacteriële activiteit toeneemt, en daarmee ook de kans op besmetting van het water. Maar er kunnen ook positieve effecten optreden. "De overtollige warmte van grondwater kan bijvoorbeeld gebruikt worden voor geothermie", zegt Kathrin Menberg, hoofdauteur van de studie.