Jongeren overschatten hun kennis van digitale privacy

"Jongeren hebben te weinig kennis over de mechanismen van sociale media en beschikken over onvoldoende vaardigheden om hun privacy effectief te beschermen". Het is slechts één van de conclusies van vier jaar interuniversitair onderzoek rond de vraag of gebruikers van sociale media sterker in hun schoenen staan. De resultaten van het project worden vandaag voorgesteld tijdens een studiedag aan de KVS.

Jongeren vermoeden dat niet zij, maar vooral andere gebruikers kwetsbaar zijn voor de privacy-gerelateerde gevolgen van het delen van persoonlijke informatie via sociale media.

Toch vindt maar de helft van de 18-jarigen de privacy-instellingen voor apps op Facebook terug. Bij 83 procent van de jongeren hebben apps toegang tot meer informatie dan ze denken en meer dan een derde van de jongeren is niet in staat alle reclame op Facebook te herkennen.

"Jongeren hebben te weinig kennis over de mechanismen van sociale media en beschikken over onvoldoende vaardigheden om hun privacy effectief te beschermen", zegt Dorien Baelden van SMIT, één van de zes onderzoeksgroepen betrokken in het zogenaamde EMSOC ("User Empowerment in a Social Media Culture") project, dat gefinancierd wordt door het IWT, het Vlaams agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie.

Het EMSOC-project, geleid door prof. dr. Jo Pierson, heeft de afgelopen jaren gefocust op sociale media vanuit drie invalshoeken: privacy, sociale media-geletterdheid en inclusie. Elk van de invalshoeken wilde nagaan of gebruikers "empowered" zijn of kunnen worden door het gebruik van sociale media.

Zelfcensuur toepassen

In "De ochtend" gaat Pierson dieper in op de moeilijkheden die jongeren tegenkomen in hun gebruik van de sociale media.

  • 4 op de 10 jongeren zijn er niet van op de hoogte dat de gegevens die ze via sociale media delen, verkocht worden. "Het is een heel complex proces. Men gebruikt bijvoorbeeld gegevens van vrienden om zo reclame op Facebook of andere sociale media te brengen", licht Pierson toe.
     
  • Nog een probleem is dat de meeste instellingen op die sociale media "gericht zijn op de zogenoemde social privacy, tussen vrienden en kennissen, maar laten niet toe om iets te veranderen aan de "institutional privacy" (de verhouding met privébedrijven of overheidsinstellingen, red.). Men kan dat soort dingen niet via de instellingen aanpassen, men moet er zelf rekening mee houden dat men niet te veel persoonlijke data vrijgeeft".
     
  • Jongeren zijn zeker weerbaarder dan vroeger, erkent Pierson, maar media worden ook steeds complexer. "Voor een deel gaan mensen zelf online op zoek, en er zijn allerlei instanties die daarbij kunnen helpen, zoals de Privacycommissie wanneer het om die specifieke privacyproblemen gaat. Maar daar doet men niet zo vaak een beroep op. Mensen gaan in eerste instantie zelf op zoek naar informatie. Mensen moeten voor een deel zelfcensuur toepassen, beseffen hoe media werken en daar rekening mee houden."