Aartsbisschop Léonard wil zo snel mogelijk met pensioen

Aartsbisschop André-Jozef Léonard wil zo snel mogelijk op pensioen. Dat heeft hij gezegd in een interview met het VTM-programma "Telefacts" dat vanavond wordt uitgezonden. Léonard wordt in mei van volgend jaar 75. Als mogelijke opvolger wordt Johan Bonny genoemd, de progressieve bisschop van Antwerpen.

Volgens het kerkelijk recht moet Léonard op 6 mei 2015, zijn 75e verjaardag, zijn ontslag aanbieden als aartsbisschop. Meestal vraagt het Vaticaan dan om nog in functie te blijven, tot een opvolger is gevonden. Dat duurde bijna twee jaar bij kardinaal Godfried Danneels, zijn voorganger.

Léonard zelf heeft geen zin in zo'n lange overdrachtsperiode, vertelde hij aan de programmamakers van "Telefacts". Hij heeft daarover een brief geschreven die hij in mei volgend jaar naar paus Franciscus zal sturen. Of Franciscus dat aanvaardt of niet laat hem "onverschillig".

"Eer aan zichzelf"

Zijn woordvoerder Jeroen Moens nuanceert. "Voor hem maakt het eigenlijk weinig uit. Hij zegt: "als ik onmiddellijk moet vertrekken dan is het zo, als de paus mij vraagt om langer te blijven dan schik ik mij daar ook in." Volgens Moens is Léonard bereid om nog langer te blijven werken als aartsbisschop als zijn gezondheid dat toelaat. "Hij zal zich volledig schikken in wat de paus van hem vraagt."

Volgens professor Kerkelijk Recht en KUL-rector Rik Torfs is het verzoek van Léonard desalniettemin vrij ongebruikelijk. "Normaal laat een aartsbisschop die beslissing over aan de paus. Het zou wel kunnen dat monseigneur Léonard een beetje vreest dat de paus zijn verzoek onmiddellijk zou willen inwilligen en die zin is het slim om de eer aan zichzelf te houden. Want deze paus denkt een beetje anders dan onze aartsbisschop en het zou kunnen dat hij nu iemand zoekt die dichter bij zijn lijn zit."

Léonard zou zijn medewerkers al de opdracht gegeven hebben om uit te kijken naar een andere woning voor hem. Zijn voorkeur zou uitgaan naar een bedevaartsoord waar hij als priester aan de slag kan gaan. In zijn oude aartsbisdom Mechelen-Brussel blijven, is voor hem geen optie.

Dat de aartsbisschop die keuze maakt, is geen verrassing. De aartsconservatief Léonard, een persoonlijke vriend van de vorige paus Benedictus XVI zit niet op dezelfde golflengte als de gematigde Franciscus. Die zou volgens ingewijden de voorkeur geven aan de progressieve Antwerpse bisschop Johan Bonny (foto). Al zou ook de Luikse bisschop Jean-Pierre Delville als outsider een kans maken.

Uitgesproken mening

De oerconservatief Léonard hield er een andere stijl op na dan zijn voorganger, kardinaal Danneels, die een veel gematigder koers voer. Léonard omschreef op een bepaald moment aids als “immanente gerechtigheid” en hij kantte zich openlijk tegen het toelaten van vrouwen tot het priesterambt.

Hoewel conservatief schrok hij er nooit voor terug om voor de Kerk opgemerkte uitspraken te doen. In 2010 verontschuldigde hij zich tijdens zijn paashomilie voor de pedofilieschandalen in de Kerk. “Door een schuldig stilzwijgen heeft men vaak de voorkeur gegeven aan de reputatie van sommige kerkleiders in plaats van aan de door hen misbruikte kinderen. Ook hier moeten we, door de waarheid onder ogen te zien, hen die vreselijk mishandeld werden in hun waardigheid herstellen", luidde het toen.

Léonard nam ook politiek stelling in. Tijdens de kerkbezettingen van 2006 liet hij enkele mensen zonder papieren in het bisschoppelijk paleis logeren. En als perfect tweetalige was hij ook niet te beroerd om de Franstaligen te veroordelen voor wat hij noemde hun “linguïstieke superioriteitscomplex”.